01/04/2026 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü
Organların kullanılmasına izin vermek
Sual: "Ben öldükten sonra, organlarımın, hastalara verilmesini istiyorum" demenin, dinen mahzuru var mıdır?
Cevap: “Ben
öldükten sonra, kanımın ve organlarımın, hastalara, yaralılara verilmesini
istiyorum” demek caiz değildir. Çünkü bu söz, organlarını vakfetmek veya sadaka
olarak vermek, yahut vasiyet etmek olur. Bunların üçünün de sahih olabilmeleri
için, mütekavvim mal ile yapılmaları lazımdır. Hür insan ve hiçbir parçası mal
değildir. Harpte esir alınan kölenin, yalnız canlı olan bütün bedenine mal
denilmiş ise de, organları ve ölüleri mal değildir.
“Ben öldükten sonra, kanımın, uzuvlarımın bir Müslümana
verilmesine zaruret olursa, verilmesi için, izin veriyorum” demek caiz olur.
Sual:
Vekil olan bir kimse, vekili olduğu kimsenin malını dilediği fiyata satabilir
mi?
Cevap: Umumi
vekil, sahibinin malını, dilediği fiyata satabilir. Fiyat söylenmiş ise, daha
aşağı satamaz, satarsa, öder. Vekil, sahibinin malını, kendine satın alamaz,
akrabasına da satamaz. Ancak, bunlar, umumi vekil ise veya değerinden yüksek
satabilir. Umumi vekil, peşin de, veresiye de satabilir. Fakat, peşin sat veya
şu malımı sat da borcumu ver denildi ise, veresiye satamaz.
Sual:
Dinen zaruret ve haraç ne demektir?
Cevap: İnsanı
bir şey yapmaya zorlayan semavi sebebe, yani insanın elinde olmayarak hasıl
olan sebebe zaruret denir. İslamiyetin emir ve yasak
etmesi, tedavi edilemeyen şiddetli ağrı, bir uzvun yahut hayatın telef olmak
tehlikesi ve başka bir şey yapamamak mecburiyeti hep zarurettir. Bir farzın
yapılmasına mâni veya haram işlemeye sebep olanı önlemenin meşakkatli, güç
olmasına haraç denir.
Sual:
Parmağı kopan bir kimse, bunun yerine madenden, plastikten yapılmış parmak
takabilir mi?
Cevap: El,
ayak, parmak, burun, diş, göz, kalb ve başka uzuvlar bozulunca, kopunca
yerlerine maden, plastik koymak, diri ve ölü insandan organ nakletmenin caiz
olduğu, Hindistan âlimlerinin yayınladığı El-muallim dergisinin 1406 nüshasında
yazılıdır. Çünkü bir organı kurtarmak, hayatı kurtarmak gibi zaruridir. Diri
insanın organını, etini yemek caiz değildir. Kanını nakletmek caizdir.
Sual:
Günah olan şeyleri sevmek, beğenmek, imana zarar verir mi?
Cevap: Küfrü,
haramları, mekruhları sevmek, beğenmek, imanı giderir.