01/04/2026 Çarşamba Köşe yazarı V.T
Akraba ile ilişiği kesmek büyük günahtır!..
Erkek olsun kadın olsun, zî-rahm-i mahrem
(nikâh düşmeyen) akrabayı ziyâret etmek vâcibdir.
Merzifonlu Abdürrahîm Efendi Osmanlı âlim ve velîlerinden olup
1385 (H.787) yılında doğdu. İlk tahsilini memleketindeki âlimlerden aldı. Şeyh
Zeynüddîn Hafî'den ders almak üzere Mısır'a gitti. Hocası, kavuştuğu mânevî
makamlara ve hâllere onu da çıkardıktan sonra icâzet verdi ve talebe
yetiştirmek üzere memleketi Merzifon'a göndedi. 1465 (H.870) senesinde orada
vefât etti. Bir dersinde şunları anlattı:
Anaya, babaya itaat ve ihsân etmelidir. Tâat olan, mübah olan ve
günah olmayan şeylerdeki emirlerini yapmalıdır. Zevcenin de, zevcinin günah
olan emirlerini yapmaması lâzımdır. Her memûr ve ast için de böyledir. Hiç
kimsenin günah işlemek için verdiği emir yapılmaz. Mübah olan işler için
verdikleri emirleri yapmak, vâcib değil ise de caizdir. Tâat olan işlerdeki
emirlerini yapmak vâcibdir. Yapması caiz olmayan emirlerine karşı isyan
etmemeli yumuşak, tatlı cevap vermeli, fakat yapmamalıdır. Ana, baba, en kötü
günâhı, hattâ küfrü bile emretse veya kendileri kâfir ise, onlara karşı gelmek,
üzmek yine caiz olmaz.
Ana-baba âciz ve fakir iseler, gayr-i müslim olsalar bile,
nafakalarını vermek çocuğa vâcibdir. Dedeler, nineler de ana-baba gibidir. Ana
baba ve yakın akrabayı ziyâret etmek vâcibdir. Terk etmek büyük günahtır. Hiç
olmazsa selâm göndererek, tatlı mektûp yazarak bu günahlardan kurtulmalıdır.
Selâmın, mektûbun ve sözle, para ile yardımın miktarı ve zamanı yoktur. Lüzum
ve imkânı kadar yapılır. Zî-rahm-i mahrem olmayanlara bunlar vâcib değildir.
Bunlar önce anaya, sonra babaya, sonra evlâda, sonra ecdada, yani dedelere,
sonra ceddâta yanî büyük annelere sonra erkek ve kız kardeşlere, amcalara,
halalara, dayılara ve teyzelere yapılır. Bunlardan sonra, mümkün olursa,
zî-rahm-i mahrem olmayan amca oğluna, amca kızına ve hala, dayı ve teyze
çocuklarına, sonra nikâh sebebi ile akraba olanlara, sonra komşulara yardım ve
ihsân etmek çok sevaptır.
Ana-baba uygunsuz, hattâ gayr-i müslim kimseler de olsalar,
hizmet etmek, ihsânda bulunmak evlâda vâcibdir. Fakat küfre teşvik ederlerse
ziyâretlerine bile gidilmez. Akraba ile ilişkiyi kesmek büyük günahtır. Erkek
olsun kadın olsun, zî-rahm-i mahrem (nikâh düşmeyen) akrabayı ziyâret etmek
vâcibdir. Amca kızı gibi nikah düşen yakın akrabayı ve yakın olmayan akrabayı
ziyâret vâcib değildir. Fakat bunlara da hediye, selâm yollamak müstehâbdır.”