01/07/2025 Salı Köşe yazarı V.T
Enbiyânın ve şühedânın gıbta ettiği zatlar!..
“Size bir kavim bildiriyorum ki, onların Allah katında
mertebeleri benim gibidir."
Şeyzele hazretleri Şafiî
âlimlerinden olup İsmi Azîz bin Abdülmelik’tir. İran’ın Gîlân şehrinde
doğdu. 494 (m. 1101) senesinde Bağdad’da vefât etti. İbn-i Hılligân diyor ki:
“Şafiî fakîhlerinden ve vâizlerinden olan Şeyzele, derin bir âlim, fazilet
sahibi bir vâiz, mahâreti çok olan ve sözleri ve eserleri anlaşılır bir
âlimdir. Fıkıhta, usûl-i din (kelâm, akâid) ve vaaz ilminde çok eser yazdı.
Arabca şiirlerden çok şeyler ezberleyip topladı. Bağdad şehrinin Bâb-ül-ezc
tarafına kadı olarak tayin edildi. Birçok âlimden, çok hadîs-i şerîf dinleyip
ezberledi. İtikâdda Eş’arî mezhebinde idi.”
Levâmi’u envâr isimli eserinde
şöyle nakleder:
Hakîkî îmâna kavuşan kimseler,
Allahü teâlânın himâyesinde olurlar. Hakîkate vâsıl olmuşlardır. Bunlar
hakkında hadîs-i kudsîde buyuruldu ki: “Evliyâm kubbem (örtüm) altındadır.
Onları benden başkası tanımaz. Bunların hâlleri, halkın anlayışlarına sığmaz.
Halkın bunlar hakkında bildikleri, benzetme ve temsilden öteye geçmez. Bunlar
öyle bir kâfiledir ki, Allahü teâlâya verdikleri ahde vefa gösterirler.”
Hadîs-i şerîfte buyuruldu
ki: “Allahü teâlânın öyle kulları vardır ki, kalbleri güneşten daha
parlak, fiilleri (amelleri) peygamberlerin amelleri gibidir
(yani kerâmetleri vardır). Onlar, Allah katında şehîdler
mertebesindedirler.”
Başka bir hadîs-i şerîfte
buyuruldu ki: “Size bir kavim bildiriyorum ki, onların Allah katında
mertebeleri benim gibidir. Ancak onlar, peygamberler şehîdler değildir. Enbiyâ
ve şühedâ onlara gıbta ederler. Onlar birbirine, Allah rızâsı için muhabbet
ederler.”
Başka bir hadîs-i şerîfte
buyuruldu ki: “İnsanlar üç kısımdır. Birinci kısım, hayvanlara benzer. İkinci
kısım, meleklere benzer. Üçüncü kısım, Peygamberlere benzer.” Birinci kısımda
olanların maksadı, hayvanlar gibi yiyip içmektir. Bunlar hakkında A’râf
sûresinin 179. âyet-i kerîmesinde meâlen buyuruldu ki; “Onlar dört ayaklı hayvanlar
gibidir. Belki daha da aşağıdırlar.” İkinci kısımdakilerin maksadı, melekler
gibi tesbih, namaz, oruç gibi ibâdetlerdir. Üçüncü kısım insanların hizmeti,
maksadı, aşk-ı ilâhi, rızâyı Bârî, muhabbetullah ve Allahü teâlâya teslim
olmaktır.
Peygamber
Efendimiz (aleyhisselâm) bir hadîs-i şerîfte buyurdu ki: “İlim taleb etmek,
kadın-erkek her Müslümana farzdır.”