09/01/2026 Cuma Köşe yazarı V.T
"Akıllı bir kimseyi, hatâsı için azarlamak yakışmaz!"
İbn-i Avn hazretleri buyurdu ki: "Kim
birini incitirse, daha şiddetli azarı bir başkasından kendisi duyar."
İbn-i Avn hazretleri tâbiînin büyüklerindendir. Basra'da doğdu.
Doğum târihi bilinmemektedir. Hadîs-i şerîf mütehassısı olarak Basra'da şöhret
buldu. Devrinin büyük âlimlerinden okudu. Hadîs-i şerîf öğrenmek için Mekke,
Medîne, Kûfe, Basra ve daha pek çok yere seyahat etti. 768 (H.151) senesinde
vefât etti.
Bir defâsında; "Akıllı bir kimse bir hatâ işlediğinde ne
yapalım?" diye kendisine soruldu. Buyurdu ki: "Akıllı bir kimseyi,
işlediği hatâ için azarlamak yakışmaz. Şu zamânımızda da durum budur. Kim
birini incitirse, daha şiddetli azarı bir başkasından kendisi duyar."
Ana ve babasına iyiliği çoktu. Onların yediği kaptan hiç yemek
yemezdi. Bu sebeple kendisine sordular: "Ey Allahın sevgili kulu niçin
böyle yapıyorsun?" Cevâben buyurdu ki: "Korkarım, yediğim kaptaki bir
lokmada, onların gözü olur da farkına varmadan alıp yiyebilirim."
İbn-i Avn hazretleri, vasiyetlerinde; "Ey kardeşlerim!
Sizin için üç şeyi seviyorum. Kur'ân-ı kerîmi gece-gündüz okumanızı, cemâate
devâmınızı ve kötü işlere mâni olmanızı" buyurdu.
Naklettiği hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır:
Resûlullah Efendimiz birgün buyurdu ki: “Benî İsrâil
peygamberlerinden dördü, seksener sene Allahü teâlâya ibâdet ettiler, bir an
âsi olmadılar. Bunlar; Eyyûb, Zekeriyyâ, Harkil ve Yüşâ’dır.” Eshâb-ı kirâm bu
hadîs-i şerîfi duyunca hayret ettiler. Bunun üzerine Cebrâil (aleyhisselâm)
gelerek, “Ey Muhammed! Senin ümmetin, bu peygamberlerin bir an Allahü teâlâya
âsî olmadan seksen senelik ibâdetlerine şaşarlar. Muhakkak ki, Allahü teâlâ
sana ondan iyisini gönderdi” deyip; “Kadir gecesi, bin aydan daha hayırlıdır”
meâlindeki âyet-i kerîmeyi, okudu. (Kadir-3)
Hazreti Ebû Bekr’in rivâyet ettiği hadîs-i şerîfte, Peygamber
Efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem); “Her namaz vakti geldikte, melekler
nidâ ederler ve derler ki: Ey âdemoğulları! Kalkınız ve nefsleriniz için yakılmış
olan ateşi namaz ile söndürünüz” buyurdu.
Kâ’b-ül-Ahbâr’ın (radıyallahü anh) rivâyet ettiği hadîs-i
şerîfte; Peygamber Efendimiz; “Kadir gecesi üç defa Lâ ilahe illallah
söyleyenin, birincisinde bütün günahları mağfiret olunur, ikincisinde,
Cehennemden kurtulur. Üçüncüsünde, Cennete girer” buyurdu.
İbn-i Abbâs’ın (radıyallahü anh) rivâyet ettiği hadîs-i şerîfte,
Peygamber Efendimiz buyurdu ki: “Allahü teâlâ her gün bu hâne (Kâbe) üzerine
yüzyirmi rahmet gönderir. Altmışı tavaf edenlere, kırkı namaz kılanlara ve
yirmisi Kâbe'ye bakanlaradır.”