19/01/2026 Pazartesi Köşe yazarı V.T
Sadık ve âlim bir talebe Ubeydullah Hayderî
Ubeydullah Hayderî, yüksek ilmine rağmen
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretlerine talebe oldu!..
Ubeydullah Hayderî, Silsile-i aliyye büyüklerinden Mevlânâ
Hâlid-i Bağdâdî hazretlerinin ilk hilâfet verdiği talebesidir. Bağdâd'da doğdu
ve on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında orada vefât etti. Fesâhat, belâgat ve edebiyât
konularında önceki ve sonraki âlimlerin üstünü idi. Arapça, Farsça ve Türkçeye
hâkim olup, ilim ve edebiyâttaki bu yüksek derecesi sebebiyle Bağdâd'a Hanefî
müftüsü olarak tâyin edildi.
Bağdâd'a gelen Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri sohbetlerine
Ubeydullah Hayderî'yi de kabûl etti. Ubeydullah Hayderî yüksek ilmine rağmen
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretlerinin önünde diz çöktü. Kısa bir müddet içinde
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretlerinden istifâde ederek tasavvuf yolunda
ilerledi. Bağdâd müftülüğünden ayrılarak hocasının hizmetinden ve
sohbetlerinden ayrılmadı. Mevlânâ Hâlid hazretleri ona: "Ubeydullah, su
kırbasını yüklen. Bağdâd sokaklarında ve pazarlarda 'Sebîl' diyerek insanlara
su dağıt" buyurdu. Önceki makâm ve şöhretini düşünmeden hocasının emrini
yerine getiren Ubeydullah Hayderî, yirmi gün müddetle sırtına yüklendiği su
kırbasıyla sokak sokak dolaşarak insanlara su dağıttı. Her şeyin görünüşüne
bakan insanlar Ubeydullah Hayderî'yi bu şekilde görünce hayretle birbirlerine,
onun hakkında ileri geri sözler sarf ettiler. Fakat dünyânın makâmına,
şöhretine önem vermeyen, insanların dedikodularına aldırış etmeyen Ubeydullah
Hayderî kendisine verilen emri kusursuz olarak yerine getirmeye devâm etti.
Sonra hocasının huzûruna geldi.
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri bu sefer "Ubeydullah on
gün de para ile su sat" buyurdu. Bu emre de îtirazsız uyan Ubeydullah
Hayderî, on gün müddetle su sattı...
Ubeydullah Hayderî'nin evliyâlık yolunda yüksek derecelere
ulaştığını gören Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri, ona bütün talebeleri
arasında ilk olarak hilâfet verdi. Bağdâd'da bulunduğu sırada Mevlânâ Hâlid-i
Bağdâdî hazretlerini çekemedikleri için karşı çıkanlara reddiye yazarak,
tarîkatların hak olduğunu açıkladı. Kitap, sünnet ve tasavvuf kitaplarındaki açık
delilleri gösterdi. Yazdığı bu kitabı bütün büyük âlimler beğendiler...
Ubeydullah Hayderî devamlı hocasının yanında bulundu. Mevlânâ
Hâlid-i Bağdâdî hazretlerinin Süleymâniyye ve Şam'a gittiği sırada da yanından
ve hizmetinden ayrılmadı...