22/03/2026 Pazar Köşe yazarı O.Ü
Ramazandan sonra iki gün oruç tutmak
Sual: Ramazanın başlaması ve bayram, hilalin görülmesi ile olmadığı zamanlarda, ramazan ayından sonra, başı ve sonu için iki gün oruç mu tutmak gerekir?
Cevap: Ramazan
ayının ve bayramın, gökteki hilali görmekle değil de, takvimlerdeki hesaba göre
başlatıldığı yerlerde, oruca ve bayrama hakiki zamanlarından bir gün önce veya
bir gün sonra başlanılmış olabilir. Oruç tutulan birinci ve sonuncu günleri
hakiki ramazana rastlamış olsalar bile, ramazan olup olmadıkları şüpheli olur.
İbni Âbidînde deniyor ki:
“Ramazan olup olmadığı şüpheli olan günlerde, ramazan orucu
tutmak, tahrimen mekruhtur. Müslüman memleketinde olup da, ibadetleri bilmemek
özür olmaz.” Bunun için, ramazanın takvimlere uyarak başlatıldığı yerlerde,
bayramdan sonra, iki gün kaza orucu tutmak lazımdır. Bazı kimseler; “Ramazandan
sonra, iki gün kaza orucu tutmak da nereden çıktı? Hiçbir kitapta böyle bir şey
yoktur” diyorlar. Kitaplarda yazılı değildir sözü yanlıştır. Çünkü her asırda,
her yerde, ramazan ayı, hilali görmekle başlardı. İki gün kaza orucuna lüzum
yoktu. Şimdi, ramazan ayı, hilalin doğma zamanını hesap etmekle başlatılıyor.
Ramazanın başlaması, İslamiyetin bildirdiği hükme uygun olmıyor. Bu hatayı
düzeltmek için, bayramdan sonra iki gün kaza orucu lazım olduğu, Tahtâvînin
Merâkıl-felâh hâşiyesinde yazılıdır. Mecmû'a-i Zühdiyyede deniyor ki:
“Şevvâl, bayram hilalini gören bir kimse, iftar edemez. Çünkü
bulutlu havada, şevvâl hilalini, iki erkeğin veya bir erkekle iki kadının
gördüm demeleri lazımdır. Açık havada, ramazan ve şevvâl hilallerini çok
kimsenin gördüm demeleri lazımdır.” Kâdîhânda deniyor ki:
“Hilal, şafaktan sonra batarsa, ikinci gecenin, şafaktan evvel
batarsa, birinci gecenin hilalidir.”
Sual:
Bilerek orucunu bozan bir kimse, bu bir oruç yerine, kefaret olarak niçin
altmış gün oruç tutuyor, bu haksızlık olmuyor mu?
Cevap: Keffaret
cezası, mübarek ramazan ayının hürmet, namus perdesini yırtmanın karşılığıdır.
İmâm-ı a'zam hazretlerine göre, dört mezhepte de sahih olan ramazan orucunu
bile bile bozmanın cezasıdır. Şâfii mezhebinde, fecirden önce niyet şart
olduğundan, fecirden önce niyet etmeyen veya zorla, özürle bozan Hanefiler de,
İmâm-ı a'zama göre kefaret yapmaz.