24/01/2024 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü
Zekât ve adakta vekilin durumu
Sual: Zengin bir kimse, zekâtını vermek için, adak sahibi de adağını hâlletmek için birini vekil etse, bu vekil olan şahıs istediği gibi hareket edebilir mi?
Cevap: Zenginin vekili, zekâtı, zenginin emrettiği kimseye verir, başkasına
veremez. Eğer başkasına verirse veya kaybederse, öder. Vasiyet edilen şeyler de
böyledir. Emir olunan fakire verilir. Zengin, vekiline, dilediğine ver derse,
vekil kendi fakir olan çocuğuna ve zevcesine, hanımına da verebilir. Kendi
fakir ise, kendi de alabilir. Hâlbuki, nezir yani adak böyle değildir. Vekil,
adak sahibinin emrettiğinden başkasına da verebilir. İbni Âbidîn, bu satırları
açıklarken buyuruyor ki:
“Vekil zenginden aldığı altın ve gümüş yerine, kendi altın ve gümüşünü
fakire verip sonra zenginin verdiğini, kendi kullanması caizdir. Fakat,
zenginin parasını önce kendi kullanıp, sonra kendi parasından zekâtı verirse,
caiz olmaz. Kendi için sadaka vermiş olur. Zekâtı, zengine öder. Nafaka vermek,
satın almak, borç ödemek için aldığı parayı kullanan vekil de böyledir.
Görülüyor ki, zekâtı kendi malından ayırıp vermek şart değildir. Zenginin
vekili, zekâtı vermek için, izin almadan bir başkasını da vekil edebilir.”
Sual: Zengin bir kimse, zekât malını veya parasını hesaplayıp ayırsa, bu
kimse zekât malını ayırmakla zekâtını vermiş olur mu?
Cevap: Zekât ayrılmakla verilmiş olmaz. Ayrılan zekât, kendinde veya
vekilinde iken kaybolursa, tekrar ayırıp vermesi lazımdır. Vekili kaybedince,
öder.
Sual: Sarımsak, soğan ve pis kokulu şeyleri yiyip, içenleri, camiye
geldiklerinde ikaz etmek, bunlara müdahale etmek gerekir mi?
Cevap: Camide soğan, sarımsak gibi fena kokulu şeyleri yiyene, sigara içene
mâni olmalıdır. Kasapları, balıkçıları, ciğercileri, yağcıları, üzerleri pis
ise ve pis kokarsa ve üzeri pis kokanları ve cemaati dili ile incitenleri,
camiden çıkarmalıdır.
Sual: Cami içinde, lüzumlu, lüzumsuz şeyleri konuşmak günah olur mu?
Cevap: İbadet etmeyip, camide dünya kelamı ile meşgul olmak tahrimen
mekruhtur. Ateş odunu yiyip bitirdiği gibi, camide dünya kelamı konuşmak da,
insanın sevaplarını giderir. İbadetten sonra, mubah olan şeyleri, hafif sesle
konuşmak caizdir. İslamiyetin beğenmediği şeyleri konuşmak, her zaman caiz
değildir.