02/08/2024 Cuma Köşe yazarı V.T
İlmiyle amel edenlerin sohbetinde bulunmalı
İlim öğrenmekten bir adım geri ve uzak durmayın. Zira ilimsiz amel, şeytanın oyuncağı olur. İlminiz azsa, onunla amel edin, çoğalır.
Bâlî Efendi Rumeli'de yetişen büyük velilerdendir. Bugünkü Makedonya
sınırları içinde kalan Usturumca'da (Strumitsa) doğdu. Sofya ve İstanbul'da
ilim tahsil etti. Zamanının âlimlerinden akli ve naklî ilimleri öğrenip âlim
oldu. Sonra İstanbul'a gitti. Kâsım Çelebi'nin hizmetine girdi. Kâsım Çelebi,
Çelebi Halîfe namıyla meşhur Cemâl Halvetî'nin talebesiydi. Kâsım Çelebi'nin
ilim ve feyzinden istifade ile kemâle gelip olgunlaşan Bâlî Efendi çok talebe
yetiştirdi. 1553 (H.961) senesinde Sofya'da vefat etti. Bir dersinde şunları
anlattı:
Elinizden geldiği kadar hiçbir mahlûka hakaret gözü ile bakmayınız. Çünkü
o, Allahü teâlânın katında sizden daha makbul olabilir. Birbirinizi çok
seviniz. Sevdiğiniz kimse, Allahü teâlânın dostlarından biri olabilir. Buna çok
dikkat ve gayret ediniz. Kimseye dünyalık için tazim etmeyiniz ki, dininiz
dünya uğruna gitmesin. Zira, dünyanın Allahü teâlâ katında hiç değeri yoktur.
Dünyayı sevmek aşağılıktır ve her şeyden aşağıdır. Dininizi dünyaya feda
etmeyiniz. Dinini başkalarının dünyası için satan ve bu yüzden Allahü teâlânın
rahmetinden mahrum kalan kimseden daha cahili yoktur. Böyle kimse, hem dünyada,
hem de ahirette zavallıdır. Allahü teâlânın razı olmasını düşünmeyip de
insanların rızasını düşünen, onların razı olmasını arayan kimse, Allahü
teâlânın gadabını istemiş olur. Allahü teâlâ, insanları da ona karşı
gazaplandırır. Allahü teâlânın kendisinden razı olmasını isteyip, insanların
razı olmasına bakmayan kimseden Allahü teâlâ razı olur. İnsanları da ondan razı
ve hoşnut kılar.
Önünüze bakın. Her tarafa, öteye beriye bakmayın. Her gördüğünüzle değil,
icap edenlerle konuşun. Konuşmak icap ederse, yavaş konuşun. Birisi sizinle
konuşursa, onu iyi dinleyin. Güldürücü sözler konuşmayın. Mecbur olmadıkça
insanlardan bir şey istemeyin. İsterseniz, az isteyin. Hiç kimseye zulüm ve günahta
yol göstermeyin. Evinizde iyi ahlaklı olun. Ağır söz söylerlerse, siz dilinizi
koruyun. Düşünerek söz söyleyin. Hürmet ehli, kendisine hürmet gösterilenler
sizi yanına çağırırsa, onunla mağrur olmayın. Dünya ve dünyayı sevenlerden
kaçın. Elden geldiği kadar ilmiyle amel eden âlimlerin sohbetinde bulunun. İlim
öğrenmekten bir adım geri ve uzak durmayın. Zira ilimsiz amel, şeytanın
oyuncağı olur. İlminiz azsa, onunla amel edin, çoğalır.