06/04/2026 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü
Nasihat vermek kolaydır
Sual: Bazı kimseler, her önüne gelene nasihat ediyor fakat dinleyenlerde bir değişiklik olmuyor sebebi ne olabilir?
Cevap: Bu
konuda İmâm-ı Gazâlî hazretleri kendisinden nasihat isteyen bir talebesine
buyuruyor ki:
“Nasihat vermek kolaydır. Nasihat kabul etmek güçtür. Çünkü,
nefislerine uyanlara, dünya zevklerinin peşinde koşanlara, nasihat acı gelir,
haramlar ise tatlı gelir. Bunun için, Allahü teâlâ, Kur’ân-ı kerimde, meâlen;
(Kafirlerle
harp ediniz! Harp, size, acı ve sıkıntılı gelir. Size zor gelen şeyler, yani
Allahü teâlânın emirleri, sizin için hayırlıdır, iyidir. Size iyi gelen,
sevdiğiniz şeyler, yani haramlar, size zararlıdır, fenadır. Hayırlı olanları
Allahü teâlâ biliyor, siz bilmiyorsunuz) buyurdu.
Hele senin gibi, ilim ismi verilen ve ilim şekline sokulan,
lüzumsuz şeyleri öğrenenlere ve ilmi, dünyada ve ahırette kendine ve insanlara
faydalı olmak için değil, herkese büyüklük satmak için ve yalnız dünyalık
kazanmak için okuyup, ahıretlerini düşünmeyenlere nasihat tesir etmez.
Amelsiz ilim, insanı kurtarır zannediyorsun ve ilim sahibi
olunca, amel etmeten kurtuluruz sanıyorsun. Bu hâlinize çok şaşılır. Çünkü ilmi
olan kimsenin, amelsiz kuru ilmin kıyamette kendine zarar vereceğini,
bilmiyordum, diye özür ve bahane yapamayacağını bilmesi lazımdır. Peygamber
Efendimizin şu hadis-i şerifini de işitmediniz mi? Buyuruyor ki:
(Kıyamet
günü azapların en şiddetlisi, elbette, ilminin faydasını görmeyen âlime
olacaktır.)
Büyüklerden biri, Cüneyd-i Bağdâdî hazretlerini rüyada görüp ne
hâlde olduğunu sorunca, Cüneyd-i Bağdâdî hazretleri buyurdu ki:
“O kadar sözlerim, keşif ve işaretlerim, yani zahirî ve batınî
bilgilerim hep harab oldu, tükendi; yalnız bir gece kıldığım iki rekat namaz
imdadıma yetişti.”
Peygamber Efendimiz de buyurdu ki:
(Allahü
teâlânın, bir kuluna rahmet etmeyeceğine, ona gadab ve azab edeceğine alamet,
dünyaya ve ahırete faydası olmayan şeylerle meşgul olması, zamanlarını lüzumsuz
şeylerle öldürmesidir. Bir kimsenin ömründen bir saati, Allahü teâlânın
beğenmediği bir şeyde geçerse, ne kadar çok pişman olsa, üzülse yeridir. Bir
kimse kırk yaşını geçtiği hâlde onun hayırlı işleri, sevapları, kötü
işlerinden, günahlarından ziyade olmadıysa, Cehenneme hazırlansın.)”