12/02/2026 Perşembe Köşe yazarı V.T
İlimdeki hıyânet, maldaki hıyânetten daha kötüdür!
"İlim husûsunda birbirinize faydalı
olunuz. Birbirinizden ilmi gizlemeyiniz."
Ebû Saîd Lü'lüi hazretleri evliyânın büyüklerinden olup hadîs
âlimidir. 752 (H.135) senesinde Basra'da doğdu. 813 (H.198)de orada vefât etti.
Mâlik bin Enes, Şu'be, Süfyan bin Uyeyne ve Süfyân-ı Sevrî'den hadîs ve fıkıh
ilmini öğrendi. Hadîs ilminde çok derin bilgiye sâhib oldu.
Her gece Kur'ân-ı kerîmin tamâmını hatmederdi. Sohbetine ve ilim
meclisine gelenler, huzûrunda, oturdukları zaman, başlarında sanki kuş varmış
gibi, gâyet edepli ve dikkatli otururlardı. Onun bulunduğu mecliste ilim, edep
ve ciddiyet hâkimdi. Bir gün, Onun ilim meclisinde oturanlardan birisi
gülmüştü. Bunun üzerine, onu, iki ay ilim meclisine gelmekten menetti.
"Bu, bizim meclisimize iki ay gelmesin" dedi. Sonra, Allahü teâlâdan
onun için af diledi. Ona şöyle dedi: "İnsan, ilmi, gözyaşı dökerek
istemeli. Çünkü ilim, insana nefsi için bir hüccet, delildir."
İnsanlara sık sık nasîhatlerde bulunur ve buyururdu ki:
"Kabrinde mümin olarak yatana gıbta ederim, onun gibi olmak isterim."
"Dînine bağlı olmayan bir kimse ile arkadaşlık etmek
hakkında ne dersin?" diye sorulunca; "Böyle kişilerle beraber olma,
çünkü o, sana pis veya haram bir şey yedirebilir" buyurdu.
Ölümü isteyen kimse hakkında sorulunca; "Dînine zarar
geleceği korkusundan, ölümü istemekte bir mahzûr yoktur. Fakat, yoksulluk,
ihtiyaç, eziyet ve buna benzer şeylerden, dolayı ölüm temenni edilmez."
"İlim husûsunda birbirinize faydalı olunuz. Birbirinizden
ilmi gizlemeyiniz. (İlimdeki hıyânet, maldaki hıyânetten daha kötüdür) hadîs-i
şerîfini kendinize rehber edininiz."
"Bir kimse, ilim bakımından kendinden üstün bir kimse ile
karşılaşınca, bunu fırsat ve ganîmet bilmelidir. Çünkü onun ilminden istifâde
eder. Kendi dengi birisi ile karşılaşınca, birbiriyle müzâkere eder ve
birbirlerinden faydalanırlar. Kendisinden aşağı bir kimse ile karşılaşınca, ona
tevâzu gösterir ve bir şeyler öğretir. Her işittiğini söyleyen, istisnâî ve şâz
(kaide dışı) meselelere göre konuşup anlatan kimseler, ilimde yüksek mertebeye
erişemezler."
"Ehl-i sünnet vel-cemaat îtikâdına sarıl. Ehl-i bid'at ile
oturup kalkma. Onların yanına gitmek, onlara kıymet vermek olur."
"Müminde, küfürden sonra, yalandan daha kötü bir haslet
yoktur. Çünkü yalan en şiddetli nifak alâmetidir."