12/10/2025 Pazar Köşe yazarı S.K

İnsanın en büyük sermayesi, ömrü ve vaktidir. Geçen bir an, geri gelmez, Bunu bilen akıllı kimse, Rabbinin emirlerine uyar, her nefesini değerli bir emanet bilir ve onu faydalı işlerde harcar. Sevgili Peygamberimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) buyurmuşlardır ki: “İki [büyük] nimet vardır ki, insanların çoğu bunlarda hep aldanırlar. Bunlar: Sağlık ve boş vakittir.” [Tirmizî].

İnsan, bu dünyada ahiret yolcusudur. Dünyaya oyun ve eğlence için gelmemiştir. Ahiret saadetini kazanmak için yaratılmıştır. Dünya, iş ve kazanç yeridir, âhiretin tarlasıdır. Boş vakit fırsat ve ganimettir. Faydalı iş yapmadan vakit geçirmek, vakti öldürmek olur. Dünyada yapılan her işin, her nefesin hesabı kıyamette sorulacaktır.

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

“Kıyâmet günü, herkes ömrünü ve gençliğini nerelerde geçirdiğinden, malını nereden kazanıp nerelere harcadığından ve ilmi ile amel edip etmediğinden sorguya çekilecektir.” [Tirmizî]

“Beş şeyden önce beş şeyin kıymetini bil! İhtiyarlıktan önce gençliğin, hastalıktan önce sağlığın, meşguliyetten önce boş vaktin, fakirlikten önce zenginliğin ve ölümden önce hayatın kıymetini bil!” [Buharî]

Büyük İslam alimi İmam-ı Rabbani müceddid-i elf-i sani hazretleri buyurdu ki:

“…İnsan, eğlence için, oyun için, yiyip içmek, gezmek, yatmak, keyif sürmek için yaratılmadı. Kulluk vazifelerini yapmak için, Rabbine itaat, tevazu, kuvvetsizliğini, ihtiyacını göstermek, Ona sığınmak için yaratıldı. Muhammed aleyhisselâmın bildirdiği ibâdetlerin hepsi, insanlara faydalı şeylerdir. İnsanlara yaradığı için emredilmiştir.” [Mektubat]

“…Fırsatı ganimet, vakitleri çok kıymetli nimet bilmelidir. Yalan sözlerden, kaçamak davranışlardan ancak zarar ve ziyan ele geçer Elde bulunan şeyi, en ehemmiyetli, en kıymetli şey için kullanmak gerekir. Kalbin selâmetini istemelidir. Asıl lâzım olan işi düşünmeli, lüzumsuz, faydasız şeylerden tam kaçmalıdır.” [Mektubat]

“Gençlik çağının kıymetini biliniz! Bu kıymetli günlerinizde, İslamiyet bilgilerini öğreniniz ve bu bilgilere uygun olarak yaşayınız! Kıymetli ömrünüzü faydasız, boş şeyler arkasında, oyun ve eğlence ile geçirmemek için uyanık olunuz.” [Mektubat]

En kıymetli sermaye olan ömrün kıymetini iyi bilmeli. Çünkü çabuk gelip geçer, gider. Nitekim Yunus Emre hazretleri şöyle demiştir:

Geldi geçti ömrüm benim

Şol yel esip geçmiş gibi

Hele bana şöyle geldi

Bir göz yumup açmış gibi

İş bu söze Hak tanıktır

Bu can gövdeye konuktur

Bir gün ola çıka gide

Kafesten kuş uçmuş gibi

Ömür kısa, yol uzun, zaman kıymetlidir. Bu sebeple her insan, vakit sermayesini boşa harcamadan, Allahü teâlânın rızasına uygun şekilde değerlendirmelidir. Zamanı değerlendirmek, aslında ömrü değerlendirmektir. Dün geçti, yarına çıkacağımız meçhul; elde olan sadece bugündür. O hâlde vakti zâyi etmeden, ömrün kıymetini bilmeliyiz ve onu iyi  değerlendirmeliyiz.