17/12/2024 Salı Köşe yazarı V.T
Sünnetleri öğrenmek sünnet farzları öğrenmek ise farzdır
Her müminin, en önce, Ehl-i sünnet îtikatını, kısaca öğrenmesi farzdır.
Yayabaşızâde Hızır Efendi Osmanlılar zamânında yetişen
hadîs, fıkıh âlimi ve evliyânın büyüklerindendir. İstanbul’da Eyüb Sultan
semtinde doğup yetişti. Mâlülzâde Nakîb Efendiden ders almaya başladı. Zâhirî
ilimlerdeki tahsîlini bu zâtın huzûrunda tamamladıktan sonra, o zamanda bulunan
Halvetiyye büyüklerinden Vişne Efendinin sohbetlerine devâm etti. Tasavvufta
yüksek derecelere kavuştu. Kendisine yeniçerilerin orta mescidinde vâizlik
vazifesi verildi. Osmanlı ordusunda bulunup, Allah yolunda gazâ etmenin
fazîletine dâir vaaz ederdi. Sultan Üçüncü Mehmed Hân ile gittiği Eğri Seferinde,
Tabur cenginde, 1596 (H.1005) senesinde günü şehîd oldu...
Sefere çıkmadan evvel, kendisinin olan Beydâvî
Tefsîri'ni talebelerinin büyüklerinden Bosnalı Hüseyin Efendiye gönderip;
“Mütâlaa ettikçe bize duâ etmeyi unutmasın" dedi. Bundan sonra pâdişâh ile
birlikte sefere çıktı. Yol boyunca askeri çok güzel bir şekilde muhârebeye
hazırladı. Muhârebe esnâsında bir ara askerin durumu bozulup, firâr kaçınılmaz
bir hâl almışken, Hızır Efendi pâdişâhın huzûruna çıkıp; “Sultânım! Ricâlullah
bizimle birliktedir. Bir miktâr daha harbe tahammül ediniz. Neticede zafere
ulaşacaksınız. Beni de duânızdan unutmayınız. Bu uğurda şehîd olacağımı ümid
ediyorum” buyurdu ve toplanan askerle düşman üzerine at sürdü. Büyük
kahramanlıklar gösterdi. Nihâyet şehîd oldu. Şehîd olduğunda mübârek vücûdunda
birçok kılıç ve mızrak yarası vardı...
Bu mübarek zatın cenâzesini İstanbul’a getirmek
istedilerse de, gördükleri bir rüyâ üzerine, Tatar Pazarcığı beldesinde,
Dülbendzâde Câmii avlusuna defnettiler...
Yayabaşızâde Hızır Efendi, bir vaazında şunları
anlattı: Her müminin, en önce, Ehl-i sünnet îtikatını, kısaca öğrenmesi
farzdır. Bundan sonra, iki şey öğrenmesi lâzım olur. Biri kalb için olan,
ikincisi beden için lâzım olan bilgidir. Beden için olan bilgi de ikidir. Biri yapacağı
emirler, ikincisi sakınacağı yasaklardır. Emirleri öğrenmek şöyle olur:
Sabah vakti, yeni Müslüman olan
kimsenin, öğle vakti gelince abdestin ve namazın farzlarını öğrenmesi, hemen
farz olur. Sünnetlerini öğrenmesi de sünnet olur. Akşam olunca, akşâm namazının
üç rekât olduğunu öğrenmesi farz olur. Ramazan gelince, orucun farzlarını
öğrenmesi farz olur. Zengin olunca, bir sene sonra, zekâtı öğrenmesi farz olur.
Haccı öğrenmesi, hacca gideceği zaman farz olur. İşte, her şeyi zamanı gelince
öğrenmesi farz-ı ayn olur.