28/10/2024 Pazartesi Köşe yazarı R.A
Günâh ve tövbe münâsebeti...
"Dînde yasak olan şeyler" manâsına
gelen "Günâh”lar, genel olarak ikiye ayrılmaktadırlar: 1-
"Sağâir (Küçük Günâhlar)", 2- "Kebâir (Büyük Günâhlar)"
Makâlemize, bir âyet-i kerîme meâli ile başlayalım:
Allahü teâlâ, Kur'ân-ı kerîminde (meâlen) buyurdu ki: "Biri bir günâh
işler veya kendine zulmeder de, sonra pişmân olup, Allahü teâlâya
tövbe-istiğfâr ederse, Allahü teâlâyı afv ve mağfiret edici, çok merhametli
olarak bulur." (Nisâ sûresi, 110)
Bugün ve yarınki makâlelerimizde inşâallah birer
nebze “günâh” ve “tövbe” terimlerinden
bahsetmeye çalışacağız. Bilindiği üzere, "Dînde yasak olan
şeyler" manâsına gelen "Günâh”lar, genel olarak
ikiye ayrılmaktadırlar: 1- "Sağâir (Küçük Günâhlar)", 2-
"Kebâir (Büyük Günâhlar)". "Sağâir"in müfredi
(tekili) "Sağîre", "Kebâir"in tekili de "Kebîre"dir.
Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) buyurmuştur
ki: "Bir zerrecik kadar (çok az) bir günâhtan
kaçınmak, bütün cin ve insanların ibâdetleri toplamından daha iyidir."
"Günâh-ı sağîre'ye (küçük günâha) devâm, büyük
günâha yol açar. Günâh-ı kebîre'ye (büyük günâha) devâm da, küfre yol
açar." (İmâm-ı Rabbânî Ahmed Fârûk-ı Serhendî)
"Küçük günâhı işlemekte ısrâr etmek büyük
günâhtır." (Muhammed bin Kutbüddîn İznikî)
İslâm âlimleri buyuruyorlar ki:
"Günâhların hepsi, Allahü teâlânın emirlerini
yapmamak olduğundan büyüktür. Fakat bâzısı,
bâzısına göre küçük görünür. Günâhlardan kaçınmak ise herkese
farzdır." (Seyyid Abdülhakîm Arvâsî)
"Harâmları, küçük günâh ve büyük günâh diye ikiye
ayırmışlar ise de, küçük günâhlardan da, büyük günâhlardan kaçıldığı gibi
kaçınmak, hiçbir günâhı küçümsememek gerekir. Çünkü Allahü
teâlâ intikâm alıcıdır; istediğini yapmakta hiç kimseden çekinmez. Gazabını,
düşmânlığını günâhlar içinde gizlemiştir. Küçük sanılan bir günâh, intikâmına,
gadabına sebeb olabilir." (Mevlânâ Muhammed Rebhâmî)
"Tahrîmen (harâma yakın) mekrûh işlemek küçük
günâhtır. Küçük günâha devâm etmek, büyük günâh olur." (İbn-i
Nüceym-i Mısrî)
Dârul-Fünûn müderrislerinden Seyyid Abdülhakîm Arvâsî
(rahmetullahi aleyh), günâhların 3’e ayrıldığını ifâde ederek, 3. madde
olarak “Ekberul-kebâir”i ilâve etmektedir. Nitekim Peygamber
Efendimiz, bir hadîs-i şerîfinde, “Elâ ünebbiüküm bi-ekberil-kebâir…:
Size büyük günâhların en büyüklerini haber vereyim mi?...” buyurup 7
büyük günâh saymıştır. Ayrıca, “İctenibüs-seb’al-mûbikât =
İctenibüs-seb’al-mühlikât = Helâk edici 7 günâhtan sakınınız…” buyurmuştur.
Büyük âlim ve velîlerden İmâm-ı Rabbânî (kuddise
sirruh):
"Kebîre sâhibi
îmândan çıkmaz. Kebîre sâhibinin
(âhıretteki) hâli, Allahü teâlânın irâdesine kalmıştır; dilerse bağışlar,
dilerse azâb eder" ve "Kebîre işlemek küfür değil; fısktır, emre
itâattan çıkmaktır" buyurmuştur.