01/08/2023 Salı Köşe yazarı V.T
"Şeytan sizi bana şikâyet etti!.."
Hasan-ı Basrî
hazretleri Tâbiînin ve bu devirdeki evliyânın en büyüklerindendir. (H.21)
senesinde Medîne-i münevverede doğdu. Yetmiş tânesi Bedir Harbine katılmış olan
yüz otuz civârında Sahâbe-i kirâmdan (radıyallahü anhüm) ilim ve feyz alıp,
hadîs-i şerîf dinledi. Sonra Basra'ya gitti. Burada Abdullah bin Abbâs, Enes
bin Mâlik, Abdurrahmân bin Semûre, radıyallahü anhüm gibi sahâbilerin ilim
meclislerinde ve sohbetlerinde bulundu. Hadîs, tefsîr, fıkıh ilimlerinde yüksek
ilim sâhibi oldu. Hasan-ı Basrî hazretleri Basra'ya gelen hazret-i Ali'den
zikir telkini istedi. Hazret-i Ali tasavvuf ile ilgili gizli sırları Hasan-ı
Basrî'ye burada anlattı. Sonra tarîkattakı ilk Hilâfetnâme'yi
yazıp Hasan-ı Basrî'ye verdi. 728 (H.110) senesinde Basra'da vefât etti.
Hasan-ı Basrî
hazretlerinin talebeleri şeytanın vesvesesinden şikâyet ederek; "Yâ Şeyh!
Şeytandan gâyet incindik. Hep bizi yaramaz işlere teşvik ediyor. 'Elinize geçen
dünyâyı sıkı tutun, size lâzım olacak' diyor ve bizi hayırdan
alıkoyuyor" dediler. Hasan-ı Basrî hazretleri gülümseyerek buyurdu ki:
"Şimdi buradaydı. O da sizden şikâyet etti. Şeytan bana 'Şu âdemoğullarına
nasîhat eyle de benim hakkıma tamah etmesinler. Kendi haklarına râzı olsunlar.
Ne zaman ki Hak teâlâ beni huzûrundan kovdu, dünyâyı ve Cehennemi bana mülk
kıldı. Cenneti ve kanâati ise onlara verdi. Şimdi bunlar kendi haklarını
bıraktılar benim mülküme tamah ediyorlar. Ben de onların îmânlarını almayınca
dünyâyı kendilerine vermiyorum' dedi. Eğer şeytanın vesvesesinden emin
olmak isterseniz, dünyâyı terk edin ve endişesini gönüllerinizden
çıkarın."
Bu nasîhatleri
dinleyen talebeleri başlarını öne eğerek huzûrundan ayrıldılar.
Kâbe-i muazzamayı
ziyâret ederken bir zâtın, arkasında bir zenbille tavâf ettiğini gördü. Hasan-ı
Basrî hazretleri o kimseye; "Kardeşim arkandaki yükü koyup öyle tavâf
etsen daha iyi olmaz mı?" buyurdu. O kimse; "Bu arkamdaki yük değil
babamdır. Bunu Şam'dan yedi kere sırtımda getirip hac yaptırdım. Çünkü bana
dînimi, îmânımı o öğretti. Beni İslâm ahlâkı ile yetiştirdi" cevabını
verdi. Sonra; Hasan-ı Basrî hazretleri; "Kıyâmet gününe kadar böylece
arkanda getirip, tavâf eylesen, bir kere kalbini kırmakla bu yaptığın hizmet
boşa gider ve yine bir defâ gönlünü yapsan bu kadar hizmete mukâbil olur"
buyurdu.