02/06/2021 Çarşamba Köşe yazarı H.Y
Konuşurken tatlı sözlü ve güler yüzlü olmalı...
"Allah’ı zikretmeksizin çok konuşmak kalbi katılaştırır. Katı kalbli
olanlar ise Allah’tan en uzak kimselerdir."
Konuşma âdâbı -2-
Düşünmek ve konuşmak, insanı diğer canlılardan ayıran en mühim vasıftır.
Aralarındaki alâka sebebiyle konuşma, sahibinin aklî seviyesini ve fikir
yapısını gösteren pürüzsüz bir ayna gibidir. Dolayısıyla insanı insan yapan
dilidir.
İslâmiyet, müminlerin söz disiplinine sahip olmalarını istemiş ve bu sahada
pek çok esaslar koymuştur.
Bir mümin, her şeyden önce Besmele çekerek ve Allah’a hamd ederek konuşmaya
başlamalıdır. Böyle başlanmayan her mühim iş bereketsizdir. [Ebû Dâvûd
ve İbn Mâce]
Hadîs-i şerifte buyuruldu ki:
(Allah’ı zikretmeksizin çok konuşmak kalbi katılaştırır. Katı kalbli
olanlar ise Allah’tan en uzak kimselerdir.) [Tirmizî]
Konuşmak, insanlar arasındaki iletişimi, muhabbeti ve anlaşıp
kaynaşmayı sağlayan büyük bir ilâhî lütuftur. Yani insanlar duygu ve
düşüncelerini, arzu ve taleplerini çoğu kez konuşarak ifâde ederler. Bir
kimsenin kullandığı dil ve üslup, onu hayatta başarılı kılabildiği gibi hüsrâna
da uğratabilir. Hatta kişinin dilini muhafaza etmesi, cenneti elde etme
vesîleleri arasında zikredilmiştir. Resûl-i Ekrem Efendimiz buyuruyor ki:
(Kim bana iki çenesi arasındaki (dili) ile iffet ve nâmusunu koruma sözü
verirse, ben de ona Cennet sözü veririm.) [Buhârî]
Bir başka hadis-i şerîf'te “En faziletli kimdir?” sorusuna
Resûlullâh (sallallâhu aleyhi ve sellem) (Dilinden ve elinden
Müslümanların emniyette olduğu kimsedir) mukâbelesinde
bulunmuştur. [Buhârî]
Müslüman, konuşurken daima tatlı dilli ve güler yüzlü olmalıdır.
Tatlı dil, yılanı deliğinden, kötü söz ise insanı imandan çıkarır. Münafık ise
çatık kaşlı ve acı sözlüdür...
Hülâsâ, konuşurken az ve öz konuşmalı ve daima hayır söylemelidir. Lüzumsuz
tafsilattan kaçınmalıdır.
Büyüklerin yanında onların izni olmadan söze başlamamalıdır. Herkesi
rahatsız edecek şekilde bağırarak, yüksek şekilde konuşmamalıdır. Konuşurken
gıybet etmemeli, kimseyi çekiştirmemelidir. Kimse ile alay etmemeli,
başkalarını güldürmek için bile olsa yalan söylememelidir. Müstehcen ve
argo kelimeler kullanmamalıdır. Kibar ve nazik konuşmalıdır.
Telefon edince, önce kendimizi tanıtmalı, telefona cevap verirken (Alo) dememeli (Buyurun efendim) diyerek karşılık vermelidir.