31/07/2023 Pazartesi Köşe yazarı V.T
Cömertlik kadar güzel bir huy var mı?..
Hasan Adlî Efendi İstanbul'un büyük velîlerindendir. Rumeli'de
İştib kasabasında doğdu. İlk tahsîlini babasının yanında yaptı. Tahsil hayâtına
devâm etmek için İstanbul'a gitti. Zamânın meşhûr âlimlerinin sohbetlerine ve
derslerine devâm etti. Zâhirî ilimleri Kemâleddîn Taşköprüzâde'den öğrendi.
Germiyanlı Yâkup Efendinin sohbetlrine devam ederek tasavvufta yükseldi. 1617
(H.1026) senesinde İstanbul'da vefât etti.
Sohbetlerinde buyurdu ki: "Bir kimsenin kalbinde Allahü
teâlânın korkusu kalmaz ve âhirette azap göreceğini unutursa, günahları çoğalır
ve tehlikeli durumlara girer. O zaman, iyi şeyleri idrâk edip yapamaz, kötü
şeylerin kötülüğünü görüp, ondan sakınamaz. Nefsinin esîri olur. Allahü
teâlânın katında kıymeti düşer. Kalbi paslanıp, îmânı zayıflar."
"Mülkün sâhibi nerededir ki, kalb yüzünü O'na
çevirelim?" denildiğinde; "Nerede değildir ki? (Nereye
yönelirseniz, Allah'adır) âyet-i kerîmedir. Dünyâ ve
âhiret nasîbinden vazgeçip mert olmak ve nefsin lezzetlerini terk etmek
lazımdır ki, nerede bulunursa, O'nunla olsun. Nereye giderse, O'nunla gitsin.
Ne söylerse O'nunla söylesin, ne ararsa O'nunla arasın. Sakın, O'nun senden
uzak olduğunu sanma! Belki sen O'ndan uzaksın. Sen, sensiz sende yok olursan,
başkasına açılmayan kapı sana açılır ve sana, seninle maksad gösterilir"
buyurdu.
“Peygamber efendimiz; (Ölüm keffârettir) buyurdu.
Ölüm günahlara keffâret olunca, âhiret rüsvâlığının mânâsı nedir?" diye
sorulduğunda; "Günah vardır, ölümle affedilir. Günah vardır, kabirde
kalmakla affedilir. Günah vardır, kabir azâbı ile affolur. Günah vardır,
Cehennem ateşini görmedikçe ve Cehennem ateşi onu yakmadıkça hiçbir şeyle
affolmaz. Buradan o kadar nûr götürmelidir ki, bu nûr, Cehennem ateşini
söndürsün ve; 'Geç ey mümin, nûrun ateşimi söndürüyor' desin, cevâbını
verdi.”
"Bir sarhoşla karşılaşırsan, ona buğzetme, kötü söyleme,
çünkü, o duruma sen de düşebilirsin."
"Size iki şey tavsiye ediyorum; 1) Âlimlerle sohbet edin,
2) Câhillerden uzaklaşın."
"Cömertlik kadar güzel, cimrilik kadar çirkin bir huy
bilmiyorum."
"Söz öyle olmalı ki, tekrar etmeye lüzum kalmamalı,
tesirini hemen göstermelidir."
"Dostlar arasındaki ülfetin, yakınlığın kalkması, dünyâ
sevgisindendir."
"Allahü teâlâ kulunu sevdiği zaman, ona, farzların edâsı
için sevinç ve gayret verir."