05/06/2026 Cuma Köşe yazarı V.T
İslâm dîni, hep faydalı şeyleri emretmektedir
Allahü teâlâ, canlı cansız bütün varlıkların
düzenli, hesaplı olmalarını dilemiş ve dilediği gibi yaratmıştır.
Ebü'l-Abbâs Şâvirî hazretleri Şâfiî mezhebi fıkıh âlimi ve büyük
velîlerdendir Yemen’de doğdu. 1390 (H.793) senesinde orada vefat eti. Bir
dersinde şunları anlattı:
Allahü teâlâ Rabbül'âlemîndir. Her canlıyı, hattâ canlı cansız
her varlığı, hesaplı, düzenli ve faydalı olarak yaratmıştır. Hâlık, Bârî,
Musavvîr, Bedî ve Hakîm sıfatları ile, varlıkların hepsini, çok düzenli, çok
güzel yaratmıştır. Her varlığın düzenli ve güzel olmaları için, birbirleri
aralarında bağlantılar kurmuş, var olmaları için, düzende kalabilmeleri için,
birbirlerine sebep, vâsıta, vesîle etmiştir. Varlıkların aralarındaki bu
bağlantılara, birbirlerinin düzenine sebep olmalarına tabiat olayları, fizik,
kimyâ kanûnları, astronomi formülleri, fizyolojik faaliyetler gibi ismler
veriyoruz. Fen bilgisi demek, Allahü teâlânın yaratmış olduğu varlıkların
düzenlerini, birbirlerine etkilerini, aralarındaki bağlılıkları, hesapları
araştırmak, incelemek, böylece bunlardan faydalanmak demektir.
Allahü teâlâ, canlı cânsız bütün varlıkların düzenli, hesaplı
olmalarını dilemiş ve dilediği gibi yaratmıştır. Böyle yaratmasına, maddeleri,
kuvvetleri, enerjileri vesîle ve sebep kılmıştır. Allahü teâlâ, insanların
yaşamalarının da, düzenli ve faydalı olmasını dilemektedir. Bunun için de,
insanların irâdelerini vesîle ve sebep kılmıştır. İnsan, bir şey yapmak irâde
eder, ister. Allahü teâlâ da isterse, o şeyi yaratır.
İnsanların şahsi yaşamalarının ve âile yuvası kurmalarının ve
sosyal hayatlarının düzenli olması için, insanların iyi ve doğru ve faydalı
şeyleri irâde etmeleri lâzımdır. İrâdenin, dileğin iyi olması için, Allahü
teâlâ, onlara (Akıl) vermiştir. Akıl, iyiyi kötüden ayıran bir kuvvettir.
İnsanlar çok şeye muhtaç oldukları için ve lâzım olan şeyleri elde etmek
zorunda oldukları için, bunları elde etmek isteyen (Nefis) denilen kuvvet, aklı
şaşırtıyor. Lâzım olan şey, zararlı olsa da, nefis bunu akla güzel gösteriyor.
Allahü teâlâ, kullarına acıyarak, (Peygamber) denilen seçtiği
insanlara, melek ile (Din) denilen bilgiler gönderdi. Peygamberler bu bilgileri
insanlara öğretti. Muhammed aleyhisselâmın bildirdiği (İslâm) dîni, her yerdeki
her insanın karşılaşabileceği, her şeyin iyi veya kötü, faydalı veya zararlı
olduğunu ayırmakta, faydalı şeyleri yapmamızı emretmektedir.