06/04/2025 Pazar Köşe yazarı O.Ü
Her davete gidilir mi?
Sual: Davet edilen yere gitmenin lazım olduğu söyleniyor, anlatılıyor ve yazılıyor. Peki her davet olunan yere gidilir mi?
Cevap: Bu konuda İmâm-ı
Rabbânî hazretleri Mektûbat kitabında buyuruyor ki:
“Müslümanların haklarını gözetmek lazımdır. Hadis-i
şerifte; (Müslümanın Müslüman üzerinde beş hakkı vardır: Selamına cevap
vermek, hastasını yoklamak, cenazesinde bulunmak, davetine gitmek ve aksırıp
elhamdülillah diyene, yerhamükellah diyerek cevap vermek) buyuruldu.
Fakat, çağırılan yere gitmek için, şartlar vardır. İhyâ kitabında diyor ki;
'Yemek şüpheli ise, sofrada ipek kumaş, altın, gümüş varsa, tavanda ve
duvarlarda canlı resimleri varsa, çalgı çalınıyorsa, oyun oynanıyorsa, böyle
olan yere gidilmez. Zalimin, bidat sahibinin ve kötü kimselerin, öğünmek için
çok para harcamış olanın davetine de gidilmez.' Şir'at-ül-islâm kitabında;
'Riya, gösteriş için yapılan davete gidilmez' deniyor. Muhît kitâbında da;
'Oyun oynanan, çalgı çalınan, Müslümanlar çekiştirilen, içki içilen davete
gidilmez' denmektedir. Metâlib-ül-mü'minîn kitabında da böyle yazılıdır.
Böyle mâniler bulunmayan davete gitmek lazımdır.”
İbni Âbidînde de deniyor ki:
“Haram olan şeyler, odada ise gidilir. Sofrada ise
gidilmez. Bilmeyerek gidildiyse, kalbi ile beğenmeyerek oturulur veya bir
bahane ile geri dönülür. Çünkü haram işlememek için, sünnet terk edilir. Gıybet
söylemek veya dinlemek, çalgıdan ve oyundan daha büyük günahtır. Söz ve makam
sahibi ise, sofrada günaha mâni olmalı veya geri dönmelidir.”
Sual: Uzaktan gelen misafire, her gün ikramda bulunmak
gerekir mi?
Cevap: Mâ-lâ-büdde
kitabında deniyor ki: “Gelen misafire üç gün ziyafet vermek, müekket
sünnettir. Sonraki günlerde müstehaptır.”
Sual: Selam verirken eğilmek, dinimiz açısından uygun
mudur?
Cevap: Bu konuda Berîka
kitabında deniyor ki: “Selam verirken ve selam alırken eğilmek günahtır.
Hadis-i şerifte; (Karşılaştığınız zaman, birbirinize eğilmeyiniz,
kucaklaşmayınız!) buyuruldu. Allahü teâlâdan başkası için rüku ve
secde yapmak haramdır.”
İbni Nüceym Zeyneddîn Mısrî
hazretleri Segâir ve Kebâir kitabında, el ile selam vermek günahtır diyor.
İsmail Sivasî hazretleri, bunu açıklarken; “Çünkü, el ile selam vermek,
kâfirlerin âdetidir” diyor.