08/06/2026 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü
Namazı vaktinde kılmaya mâni özürler
Sual: Dinimizde, namazı vaktinde kılmaya mâni olan özürler var mıdır, varsa bunlar nelerdir?
Cevap: Farz
ve vacib olan bir namazı kazaya bırakabilmek için, iki özür vardır: Biri,
düşman karşısında olmaktır. İkincisi, seferde olan kimsenin hırsızdan, yırtıcı
hayvandan, selden, fırtınadan korkmasıdır. Bunlar, oturarak ve herhangi bir
tarafa dönerek veya hayvan üzerinde ima ile de kılamadığı zaman, namazı kazaya
bırakabilir. Bu iki sebeple, uyku ve unutmak sebebi ile namazı vaktinde
kılamamak günah olmaz. Dürr-ül-muhtârda; kış aylarında, yatsıyı vaktinin üçte
birine kadar geciktirmenin müstehab olduğu bildirildikten sonra;
“Vakit girdikten sonra uyuyup namazı kaçırmak, haram olmaz ise
de tahrimen mekruhtur. Birisine tembih ederek veya saatin zilini kurup çalması
ile uyanmayı temin edince ve vakit girmeden evvel uyumak mekruh olmaz”
denmektedir. Eşbâh şerhinde;
“Boğulmak üzere olanı ve benzerlerini kurtarmak için namazı
vaktinden sonra kılmak sahihtir” deniyor. Fakat, özür bitince, hemen kaza etmesi
farz olur. Haram olan üç vakitten başka, boş vakitlerde kılmak şartı ile, fevt
olan, kazaya kalan namazı, çoluk çocuğunun rızkını kazanacak kadar geciktirmek
caiz olur. Daha fazla geciktirilirse, günaha girmeye başlar. Nitekim,
Resulullah Efendimiz, Hendek Muharebesinin şiddetinden kılamadıkları dört
namazı, hemen o gece, Eshâb-ı kirâm yaralı ve çok yorgun oldukları hâlde,
cemaatle kıldı.
Sual:
Bir tarlayı kiralarken, ne ekileceği, sözleşme yapılırken bildirilmeli midir ve
ağaç dikmek için de tarla kiralanabilir mi?
Cevap: Tarla
kiraya verilirken, ne ekileceği bildirilmeli veya her şey ekilebilir demelidir.
Tarla; bina yapmak, ağaç dikmek üzere de kiralanabilir. Müddet bitince, bunları
kaldırmak veya tarla sahibinin bunları satın alması lazımdır. Yonca da ağaç
gibidir.
Sual:
Hasta olan bir kimse, sağlamken kazaya kalan namazlarını, teyemmüm yaparak,
oturduğu yerde veya ima ile kaza edebilir mi?
Cevap: Bir
kimse, sağlamken kılamadığı namazları, hasta iken teyemmüm ederek ve ima ile de
kaza etmesi caizdir. İyi olursa, tekrar kılması lazım olmaz. Namaz borcu olan,
kaza kıldığını başkasına bildirmemelidir. Çünkü namazı vaktinde kılmamak
günahtır. Günahı ise, gizlemek lazımdır.