09/03/2020 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü
Cemaatin, imama uymasının şartları
Cemaatle namaz kılarken, imama uymanın doğru olması için, on şart vardır.
Sual: Cemaatle namaz kılarken, cemaatin imama uyabilmesi için belli şartlar
var mıdır, varsa bunlar nelerdir?
Cevap: Fıkıh kitaplarında, cemaatle namaz kılarken, imama uymanın doğru
olması için, on şart bildirilmektedir ki şunlardır:
1-Namaza dururken, tekbiri söylemeden önce, imama uymaya niyet etmektir.
İmamın kim olduğunu niyet etmek lazım değildir.
2-İmamın, kadınlara imam olmaya niyet etmesi lazımdır. İmamın erkeklere
imam olmaya niyet etmesi lazım değildir. Fakat niyet ederse, kendisi cemaatin
sevabına da kavuşur.
3-Cemaatin topuğu, imamın topuğunun gerisinde olmalıdır.
4-İmam ile cemaat, aynı farz namazı kılmalıdır. Vaktin farzını kılmış olan
kimse, tekrar imama uyarsa, imam ile kıldığı nafile olur.
5-İmam ile cemaat arasında, kadın safı bulunmamalıdır. Kadınlar bir saftan
az olup arada perde varsa veya alçakta yahut yüksekte iseler caiz olur.
6-İmamın kendisini görse, yahut sesini işitse, aradaki duvar, imama uymaya
mâni olmaz. Arada kayık geçecek nehir ve araba geçecek yol mâni olur. Yolda
veya nehirdeki köprüde iki saf imama uyunca, arkadakilerin de namazı sahih
olur.
7-İmama uymanın sahih olması için, imamın veya müezzinin sesini işitmek
yahut bunları görmek veya cemaatin hareketlerini görmek lazımdır. İşitmeye,
görmeye elverişli penceresi olmayan duvar arada olmamalıdır.
8-İmam hayvanda, cemaat yerde veya bunun tersi olmamalıdır.
9-İmam ile cemaat, yapışık olmayan iki gemide bulunmamalıdır.
10-Başka mezhebdeki imama uyan cemaatin, kendi mezheblerine göre namazı
bozan bir şeyin, imamda bulunduğunu bilmemesi lazımdır. Mesela, imamdan
kan akması veya başının dörtte birinden az miktarını meshetmesi, hanefi
mezhebinde caiz olmadığından, böyle yaptığı bilinen bir Şafii imama uymak
âlimlerin çoğuna göre caiz olmaz. Bu kavil sahihtir. Şafii imamdan kan aktığı
görülse, sonra imam bir zaman kaybolup tekrar gelse, buna uyulur. Çünkü, o
zamanda abdest almış olabilir. Hüsn-i zan etmek iyidir.
***
Sual: Su ile abdest almış olan, toprakla teyemmüm eden imama ve ayakta
durabilen de oturarak namaz kılan imama uyabilir mi?
Cevap: Abdest alan, teyemmüm etmiş olana, ayakta kılan, oturarak kılana ve
nafile kılan, farz kılana uyabilir. Dinini bilen bir imam arayıp ona uymalıdır.