09/05/2026 Cumartesi Köşe yazarı O.Ü
Haccın farz olmasının şartları
Sual: Bir kimseye haccın farz olması için, o kimsede ne gibi şartların bulunması gerekir?
Cevap: Bir
kimseye haccın farz olması için, haccın vücub şartları diye bildirilen
şartların o kimsede bulunması lazımdır ki bunlar sekiz tanedir:
1-Müslüman olmak. 2-Kâfir memleketinde olanın da, haccın farz
olduğunu işitmesi lazımdır. 3-Akıllı olmak. 4-Büluğ çağında olmak, ergenliğe
ulaşmak. 5-Hür olmak, köle veya hapiste olmamak. 6-Geçim ihtiyacından fazla
olarak hacca götürüp getirecek ve geride kalanlara yetecek kadar, helal parası
olmak. Haram malı olana, hacca gitmek değil, bunları sahiblerine ödemek
farzdır. Haram mal ile hacca giden, hac yapmamak azabından kurtulur ise de, hac
sevabı kazanamaz. Bu durum, gasbedilen yerde namaz kılmaya benzer. Böyle
kimselerin ibadetlerine mâni olmamalıdır. Zira günahlar ibadetlere mâni
değildir. Parasının helal olduğunda şüphesi olan, sevap kazanmak için, Yahya
Efendi fetvâsında yazılı olduğu gibi, bir kimseden ödünç alıp bununla hacca
gitmelidir. Borcunu şüpheli parası ile ödemelidir. 7-Hac vakti gelmiş olmak.
Hac vakti, Arefe ve bayram günleri olmak üzere, beş gündür. Yolda geçen zaman
da düşünülerek, vücub şartları, bu zaman başında mevcut olan kimsenin ömründe
bir kerre hacca gitmesi farz olur. 8-Hacca gidemeyecek kadar, kör, hasta, çok
ihtiyar ve sakat olmamak.
Sual:
Sadece namaz, oruç gibi bedenle yapılanlar mı ibadet olmaktadır yoksa mal ile
yapılanlar da ibadet sınıfına girmekte midir?
Cevap: Dinimizin
yapılmasını emrettiği ibadetler üç kısımdır:
1-Yalnız beden ile yapılan ibadettir. Namaz kılmak, oruç tutmak,
Kur’ân-ı kerim okumak, zikretmek böyledir. Hiç kimse, başkası yerine, bedenle
yapılan ibadeti yapamaz ve bu ibadetler için kişi, kendi yerine başkasını vekil
de edemez.
2-Yalnız mal ile yapılan ibadetlerdir. Zekât, sadaka-i fıtır,
toprak mahsulleri zekâtı, keffaretler, fakirleri doyurmak ve giydirmek böyle
ibadetlerdir. Bir kimsenin özrü olsun veya olmasın, bunun mal ile yapılacak
ibadetlerini başkası, bunun izni ve malı ile yapabilir.
3-Hem beden, hem mal ile yapılan ibadetlerdir. Farz olan hac
böyledir. Bir kimse hayatta iken, ancak devamlı özrü olduğu zaman, bunun emri
ve malı ile yerine başkası vekaleten hac yapabilir.