16/02/2025 Pazar Köşe yazarı V.T
Nikâhtan sonra nafaka farz olur
Nafaka, insanın yaşayabilmesi için gerekli şey, yiyecek, giyecek ve ev demektir.
İbn-i Adîy hazretleri hadîs ve fıkıh âlimlerinin
büyüklerindendir. 277 (m. 890) senesinde İran'da Cürcân'da doğdu. 365 (m. 976)
tarihinde Cürcan’da vefat etti. İlim öğrenmek için Şam’a, daha sonra Mısır ve
başka yerlere gitti. Verdiği hükümler ve beyanları, kendinden evvel ve sonra
gelen âlimlerin hepsinin ilmine ve hükümlerine uygun idi. Kadılar ve âlimler
onun hükümlerini aynen kabul edip onun bildirdiğiyle hükmettiler. Buyurdu ki:
Nafaka, insanın yaşayabilmesi için
gerekli şey demektir. Bu da, yiyecek, giyecek ve evdir. Yani mutfak masrafı, ev
kirası, giyim ve ev eşyası masrafıdır. Bu masraflar, zamana, hâle, örf ve âdete
göre değişir. Hanımı zengin olsa bile, bunun nafakasını vermek, kocası üzerine
farzdır. Nafaka, nikâhtan sonra hemen farz olur. Erkek ve hanımı fakirlerse,
fakir nafakası verir. Zenginlerse, zengin nafakası vermesi gerekir. İkisinden
biri zengin olup, öteki fakirse, orta hâl nafakası verir. Örf ve âdete göre,
kadına gereken gıda, elbise ve ev eşyasının hepsi, nafakaya dâhil olur. Erkek
bunları getirir. Kadın kendi malını kullanmaya zorlanamaz. Kullanırsa, erkek
bunların parasını hanımına öder. Her şeyi erkeğin getirmesi gerekir. Kadını,
çalışıp kazanmaya zorlamak haramdır. Kız olsun, dul olsun, evli olmayan fakir
kadına babası bakmaya mecburdur. Babası yoksa veya fakirse, zengin akrabası
bakar. Bunlar da yoksa veya bakamazlarsa devlet maaş bağlar. Ana babası da
dâhil, kocasının akrabasından hiç kimsenin evde bulunmamasını istemek, kadının
hakkıdır. Kadın izin verirse, kocası mahrem akrabasını evinde bulundurabilir.
Erkek de, hanımının ana, baba ve kardeşlerini bile eve sokmayabilir, fakat
onları görmesine ve onlarla konuşmasına mâni olamaz. Mâni olursa erkek günaha
girer. Buna rağmen kadın, kocasından izinsiz yakınlarını ziyarete gidemez.
Giderse, kocasının emrine uymadığı için o da, günah işlemiş olur. Fakir olan
küçük çocuğun annesi, kız kardeşi ve amcası zengin olsalar, nafakanın üçte
birini annesi, yarısını kardeşi, gerisini amcası verir. Fakir bir kimsenin,
zengin bir kız kardeşi ve baba bir kız kardeşi ve anne bir kız kardeşi varsa,
bu kimseye üç kız kardeşi ortaklaşa bakar. Nafakanın beşte üçünü kız kardeşi,
beşte birini baba bir kız kardeşi, beşte birini de anne bir kız kardeşi verir,
çünkü bu kimse ölseydi, mirası bu oranda paylaşırlardı.