19/04/2026 Pazar Köşe yazarı O.Ü
Müzik, ruhun gıdası mıdır?
Sual: Zamanımızda çok kimse, müziğe, 'ruhun gıdası' diyor. Gerçekten müzik ruhun gıdası mıdır?
Cevap: Güzel
sanatların bir kolu denilen müzik, hisleri ve düşünceleri seslerle ve
hareketlerle anlatmak sanatıdır. Müzik, düzenlenmiş ses ve harekettir. Seslerin
melodi, armoni ve polifoni gibi şekillerde düzenlenmesidir. Müzik kelimesi,
Yunanlıların büyük putları olan Zeüs'un kızları sayılan Mousa, Müz denilen
dokuz heykelin adından hasıl olmaktadır.
Müziğin bütün dinlerde büyük günah olduğu, Dürr-ül-müntekâda yazılıdır.
İncilin yasak ettiği müziği, sonradan papazların Hıristiyan dinine soktukları
Zerkânînin Mevâhib-i ledünniyye şerhinde yazılıdır. Bozuk dinler, kalpleri ve
ruhları besleyemediği için, müziğin, her çeşit çalgı sesinin nefislere hoş
gelmesi, nefisleri beslemesi rûhânî tesir sanıldı. Bugünkü Batı müziği, kilise
müziğinden doğdu. Zamanımızda bozuk dinlerin hemen hepsinde, müzik, 'ibadet'
hâlini almıştır. Müzik ile nefisler keyiflenmekte, şehvânî arzular
kuvvetlenmektedir. Ruhun gıdası olan, kalbleri temizleyen ve nefisleri ezip,
haramlara olan arzularını yok eden, ilâhî ibadetler unutulmaktadır. Hadîkada
deniyor ki:
“Tâtârhâniyye fetvâ kitâbında; başkalarını hicveden, fuhuş, içki
anlatan ve şehveti harekete getiren şiirleri teganni ile, yani ses dalgaları
ile okumak, her dinde haramdır. Harama sebep olan şeyler de haram olur
demektedir.”
Vaaz, hikmet, nasihat, güzel ahlak bildiren şiir ve ilâhileri
teganni ile okumak caizdir. Devamlı, böyle vakit geçirmek mekruh olur.
Tarikatçıların, toplantılarında ilâhi, zikir, tesbih okuyarak, nefislerin
şehvetlerini tahrik etmeleri, daha büyük haramdır. Böyle olduğu kati olarak
bilinen toplantılara gitmemelidir.
Kur’ân-ı kerimi, zikri, duayı, ezanı, teganni ile okumak, söz
birliği ile haramdır. Teganni; harfleri, kelimeleri değiştirmekte, manayı
bozmaktadır. Bunları bile bile değiştirmek haram olur. Bunun için, tecvid
öğrenmek lazımdır. Kur’ân-ı kerimi, zikri ve ilahileri, manayı bozmayacak güzel
ses ile okumak, müstehabdır. Bu da, tecvide göre okumakla olur. Bunun kalbe,
ruha tesiri çok olur. Güzel ses ile okumak demek, nağme yapmak değil, Allah
korkusu ile okumaktır. Bütün peygamberler ve evliya, böyle güzel sesle
okurlardı.