19/08/2025 Salı Köşe yazarı V.T
Allahü teâlâdan uzaklaştıran şeylere "şeytan" denir!..
Şeytan üç çeşittir: İblis, nefis ve kötü
arkadaş... İblisin avaneleri vardır...
Fahrüddîn Ahmed Çârpûrti
hazretleri Şafiî mezhebi fıkıh âlimidir. Tebrîz’de doğdu. Bir müddet Kâdı
Nâsırüddîn Beydâvî’nin yanında kaldı. Bu zaman zarfında ondan istifâde etti.
746 (m. 1345) senesinde Tebrîz’de vefât etti. Bir dersinde şunları anlattı:
Allahü teâlâdan uzaklaştıran
şeylere, şeytan denir. Şeytan üç çeşittir: İblis, nefis ve kötü arkadaş.
İblis ve avaneleri: Bu şeytanlar,
cin sınıfından ve İblis’in soyundandır. İblis çok âlim idi. Âdem aleyhisselama
karşı secde etmesi emredilince, kibirlenip, secde etmedi. Daha önce meleklerin
hocasıyken, sonra ebedî olarak lanetlendi ve şeytanların reisi oldu. Hadis-i
şeriflerde buyuruldu ki:
(Öfke şeytandandır. Şeytan
ateşten yaratıldı. Ateş suyla söner. Öfkelenen abdest alsın!)
(Öfkelenen otursun, otururken
öfkelenen de yatsın.)
(Aksırmak Rahmandan, esnemek
şeytandandır.)
(Kuvvetli aksırmak da şeytandandır.)
(Acele şeytandan, teenni
Rahmandandır.)
(Şu beş şey hariç, acele
şeytandandır. Kızını evlendirmek, borcunu ödemek, cenaze işlerini çabuk yapmak,
misafiri doyurmak, günaha hemen tevbe etmek.)
(Feryat etmeden ağlayın; çünkü
göz ve kalbden gelen şey Allah’tandır, elden ve dilden gelen şey,
şeytandandır.)
(Ağlamak merhamettendir. Bağırıp
çağırmak, şeytandandır.)
(Gece merkep anırırsa ve köpek
havlarsa, şeytandan Allah’a sığının; çünkü hayvanlar sizin görmediklerinizi
görürler.)
(Vesvese şeytandandır. Necaset
temizlerken, vesveseden sakının!)
(Namazda esnemek, kusmak ve burun
kanaması şeytandandır.) [Bu ve benzerlerinin istisnası vardır. Mesela
ramazan ayında esnemek şeytandan değildir. Kusmak, burun kanaması, uyuklamak
gibi şeylerin, şeytandan olmayanları da vardır.]
(Cumada uyuklamak şeytandandır.
Uyuklayınca yerinizi değiştirin.)
(Güzel rüya Allah’tan, kötü rüya
şeytandandır. Kötü rüya gören, kimseye anlatmasın, sol tarafına tükürsün [tü,
tü diyerek tükürür gibi yapsın] ve şeytandan Allahü tealaya sığınsın. Böyle
yapana, o rüya zarar vermez. Güzel rüya gören de, onu sevdiği kişilere
anlatsın.)
(Fakirlikten korkmak, uğursuzluğa
inanmak da, şeytandandır. Bir âyet-i kerimedeşöyle buyuruluyor: Şeytan
fakirlikle korkutup, size cimriliği emreder.) [Bekara 268]
Şeytan, musallat
olup da günaha teşvik edince, hemen Allah’ı zikretmeli yani kelime-i tevhid
okuyarak, estagfirullah diyerek Allahü teâlâyı anmalıdır.