24/08/2024 Cumartesi Köşe yazarı A.D
Özür dileyenin özrünü kabul etmek fazilettir!
Hadis-i şerifte mealen buyuruldu ki: "Özür dileyen kardeşiniz,
niyetinde samimi olmasa da, özrünü kabul edin."
Kayınvalidesiyle aralarında tatsızlık yaşayan genç bir
okuyucumuz gönderdiği mailde kısaca şöyle demiş:
"Bir sözümden dolayı kayınvalidem bana küstü.
Beyime de 'Eşin, elimi öper, benden özür dilerse, evine o zaman
gelirim' demiş. Ben de, gidip, elini öptüm, kendisinden özür diledim,
fakat yine gelmedi. Yani özrümü kabul etmedi. Ben daha ne yapayım?"
Efendim, siz vazifenizi yapmışsınız. Kim ne
ederse kendine eder. Yaptığı bir iş için özür dileyip, bir daha
yapmayacağını söyleyenin, samimi olmasa da özrünü kabul etmek
gerekir. Özür dilemek üç türlü olur:
1- Yaptığı şeye mazeret
göstermek, mesela "Unutmuştum, bilemedim" veya "Hastaydım" demek
bir özürdür. Böyle bir özrü, doğru olup olmadığını araştırmadan kabul etmek
gerekir. Hadis-i şeriflerde mealen buyuruldu ki:
(Din kardeşinin özrünü kabul etmeyen, Kevser
havuzundan içemez.) [Hâkim]
(Müslüman kardeşinin özrünü kabul etmemek günahtır.) [Ebu
Davud]
(Özrü kabul etmeyen, özür dileyenin günahını yüklenmiş
olur.) [İbni Mace]
(Özür dileyeni kabul etmeyen Kevser havuzunun başına
varamaz.) [Taberanî]
2- "Yaptım, ama bir daha
yapmam, keşke yapmasaydım" demek de, suçu kabul edip özür dilemek
olur. Müslümanın özrünü kabul etmemek mekruhtur. Özrü kabul etmek ve kusurları
affetmek, Allahü teâlânın sıfatlarındandır. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Allahü teâlâ, özür dileyenin özrünü kabul eder.) [Ebu
Ya’la] Böyle özrü kabul etmeyene, Allahü teâlâ azap ve gazap eder. Mümin,
affetmek için özür dilenmesini bekler; münafık, ayıpların ortaya çıkmasını
ister.
3- "Yapmadım" diyerek
inkâr etmek de özür dilemek olur. Bu bir pişmanlık alâmetidir. Yalan
söylediğini bilerek özrünü kabul etmek, o kimseyi affetmek olur. Yalan
söyleyerek özür dileyen böyle bir kimseyi affetmek, vacib değil müstehabdır... Affetmek
çok faziletlidir. Hadis-i şeriflerde mealen buyuruldu ki:
(Allah rızası için affedeni, Allahü teâlâ yükseltir.) [Müslim]
(Affedin ki affedilesiniz!) [İ.
Ahmed]
(Özür dileyen kardeşiniz, niyetinde samimi olmasa da,
özrünü kabul edin.) [Hâkim]
(Özür dilemesinde samimi olmasa da din kardeşinizin
özrünü kabul edin. Böyle yapmayan Kevser Havuzunun başında yanıma gelemez.) [Hâkim]
(Kaba davranana nazik olan, zulmedeni affeden,
vermeyene ihsan eden, kendinden uzaklaşana yaklaşan, yüksek derecelere kavuşur.) [Bezzar]
(Arkadaşının mazeretini kabul etmemek günahtır.) [İbni
Mace]
Allahü teâlâ, acımayana merhamet
etmez, affetmeyeni affetmez, özür kabul etmeyenin özrünü kabul etmez. O hâlde,
özürleri kabul edip, suçları örtmeliyiz!