27/09/2025 Cumartesi Köşe yazarı A.D
Toplumda görgü kuralları
Edep; güzel terbiye, iyi davranış, güzel ahlak, hayâ, nezaket, zarafet
demektir. Edep, hiçbir hırsızın çalamadığı güzel bir ziynettir.
Müslüman, edepli, görgülü, nazik, kibar, güler
yüzlü olmalı, "efendim" demeden konuşmamalıdır! Edep; güzel terbiye,
iyi davranış, güzel ahlak, hayâ, nezaket, zarafet demektir. Edep, hiçbir
hırsızın çalamadığı güzel bir ziynettir. Edep, insanla hayvanı ayıran farktır.
Hazret-i Ömer, (Edep, ilimden önce
gelir) buyurdu.
Edepli kimselerin görgülerinden bazıları
şöyledir:
Sokağa tükürmek, çöp atmak, geliş geçişe mâni
olmak, tiksindirici çirkin şeyler bırakmak, görgüsüzlüktür. İhtiyar, kadın ve
hastalara her zaman öncelik verilir.
Pek yavaş veya pek hızlı ve büyüklenerek
yürümemelidir! Kur’ân-ı kerimde mealen, (Böbürlenerek yürüme) buyuruldu.
(Lokman 18)
İnip binerken itişmek, sıra olan yerlerde
sırasını beklememek çirkin davranıştır. Gençler; yaşlılara ve hastalara yer
verir. Peygamber Efendimiz, (Büyüklerini saymayan bizden değildir) buyuruyor.
(Tirmizi)
Günümüzde bazı gençler, yer vermemek için uyur
numarası yapıyor, kulaklık takıp, "bir şeyler" dinliyor... Ecdada
layık torunlar olmaya çalışmalıyız...
İzin almadan satıcının malına dokunulmaz. Malın
görünüşünü, kalitesini bozacak şekilde ellenilmez ve bakılmaz. Fiyat konusunda
fazla ısrar edilmez. Alınsa da alınmasa da teşekkür edilir...
Düğün, cenaze ve bayramda daha hassas, nazik ve
kibar olunur. Görgüde, eliyle ve diliyle başkalarını incitmemek esastır... Yere
ve zamana göre uygun tavır takınılır. Cenazede, cenaze sahiplerinin üzüntüsü
paylaşılır, maddi ve manevi üzerine düşen yardım yapılır, teselli edici söz ve
davranışlarda bulunulur...
Misafire ikram etmelidir! Peygamber
efendimiz, (Allah’a ve kıyamete inanan, misafirine ikram etsin) buyurdu.
(Buhari)
Hasta ziyaretine yeni elbise ile değil, her gün
giydiği elbise ile gitmelidir! Giderken meyve veya çiçek gibi bir hediye
götürmek iyi olur...
Telefon eden, karşı taraf ahizeyi kaldırınca,
önce kendini tanıtmalıdır! Kısa ve öz konuşmalı, dakikalarca sohbet etmemeli ve
efendimsiz konuşmamalıdır!..
Konuşanın sözünü kesmek nezaketsizliktir.
Hadis-i şerifte, (Arkadaşı konuşurken susmak mürüvvettendir) buyuruldu...
Bir kimse idareci ise, elemanları etkileyerek motive
edebilmeli; işlere yön verebilmeli, bir işin daha iyi yapılmasını sağlayacak
tekliflere daima açık olmalıdır...
İdareci kibirli olmamalı; çalışanlara fikirlerini
sorabilmeli. Verdiği karar açık ve kolay anlaşılmalı.
Yönetici, şirketine bağlı olmalıdır. Şirket bir
aile sayılır. O hâlde, iş yerini sadece gelir sağlayan bir kaynak olarak
görmemelidir. Şirketin menfaatini kendi menfaatinden önce düşünmeli. Merhametli
olmalı, affetmesini bilmelidir... Tenkit etmemeli, kızmamalı, sabırlı ve
soğukkanlı olmalıdır... Özür dileyenin özrünü makulse, kabul etmeli.
İdareci, bir personeli diğerinin yanında küçük
düşürücü harekette bulunmamalı. Personelinin yanında misafiri varsa işle ilgili
bir şey söylemeyip "Bir ara görüşelim" diye nezaket göstermeli...
Velhasıl, yönetici öyle davranmalı
ki, eleman onu görünce ceketini nefretinden, korkusundan değil, sevgisinden
iliklemeli...