05/12/2021 Pazar Köşe yazarı O.Ü
Namaz, ibadet-i bedeniyyedir
Namaz, bedenle yapılan
bir ibadet olduğundan, başkası yerine kılınamaz.
Sual: Bir kimse,
kılmadığı namazları, para verip başkasına kıldırabilir mi veya kılmadığı
namazlar için, oruçta olduğu gibi fakirlere fidye, para verebilir mi?
Cevap: Namaz, İbâdet-i
bedeniyye yani bedenle yapılan bir ibadet olduğundan, başkası yerine kılınamaz.
Herkesin kendi kılması lazımdır. Ağır hasta ve çok ihtiyar olan kimse, namaz
yerine fakire fidye, para veremez. Hâlbuki, oruç yerine fidye vermesi lazımdır.
Halebî-i kebîrde deniyor ki:
“Özürlü ve özürsüz
olarak namazı terk edenin, bunun farzını kaza etmesi lazımdır. Yalnız Hanbeli
mezhebinde, namazı özürsüz terk eden mürted olacağı için, namazını kaza etmesi
lazım olmaz. Önce, küfürden tövbe etmesi lazım olur. Namaz kılmak, farz olduğu
için, inanmayan kâfir olur. İnanıp da, terk eden, yani özürsüz kılmayan fasık
olur. Kitap, sünnet ve icma ile açıkca bildirilmiş olan farzların hepsi
böyledir. İctihat ile anlaşılmış farzlara Mukayyed denir. Bunlara inanmayan
kâfir olmaz.” Bunlara da ehemmiyet vermeyen, aklına uyup, müctehidin hükmünü
beğenmeyen kâfir olur. Dürr-ül-muhtârda buyuruluyor ki:
“Farz namazı, özrü
olmadan, vakti geçtikten sonra kılmak, yani kazaya bırakmak haramdır.”
Câmi-ul-ezherin
Cameroun cumhuriyyetindeki mümessili, üstâz İbrâhîm Muhammed Neşât, İslam
kültürü kitabında diyor ki:
“Namazı bilerek terk
etmenin büyük günah olduğunu ve farzları hemen kaza etmenin farz olduğunu,
cumhûr-ı ulemâ bildirmektedir. İbni Teymiyye, namazı amden, bilerek terk edenin
kaza etmesi lazım değildir. Kaza kılması sahih olmaz. Çok nafile kılması, çok
hayrat, hasenat ve istiğfar yapması lazım olur dedi. Dahâ önce İbni Hazm da,
uzun yazıları ile böyle uygunsuz fikirler ortaya atmıştı.”
İbni Teymiyye ve İbni
Hazm, hükmü şüpheli olan âyet-i kerimeleri ve hadis-i şerifleri tevil ettiler.
Yani, yanlış manalar vererek, Ehl-i sünnetten ayrıldılar. Böylece, hayırlı
işlerin, namaz yerine geçeceği sapıklığını da körüklemiş oldular. İslamiyette
açtıkları yaraların en zararlı olanlarından biri de, maalesef bu olmuştur.
Sual: Kazaya kalan
namaz ve oruçları, hemen kaza etmek gerekir mi?
Cevap: Vaktinde kılınmamış namazları acele kaza etmek lazımdır. Vaktinde yapılmayan Secde-i tilâvet ve oruç kazası, acele değildir, gecikirse günah olmaz.