14/09/2025 Pazar Köşe yazarı V.T
Alışveriş yaparken yemin etmemelidir!
Doğru da olsa, çok yemin etmek, Allahü teâlânın ismine ve yemine kıymet
vermemek olur.
Ebû Ali Fârikî hazretleri Şafiî mezhebi fıkıh
âlimlerindendir. 433 (m. 1041) senesinde Diyârbakır-Silvan'da (eski adı
Meyyâfârikîn) doğdu. İlim tahsiline doğum yeri olan Meyyâfârikîn şehrinde
başladı. Sonra Bağdad’a gidip birçok âlimden ilim öğrendi ve hadîs-i şerîf
dinledi. Vâsıt şehrine kadı ve vâli olarak ta’yîn edildi. Sonra bu vazîfeden
ayrılıp yine aynı şehirde fıkıh dersi okutmaya ve hadîs-i şerîf rivâyet etmeye
başladı. 528 (m. 1133) senesinde Vâsıt şehrinde vefât etti. Bir dersinde
şunları anlattı:
Doğru da olsa, alışveriş yaparken yemin etmemelidir!
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: (Malını, yemin ederek beğendirene kıyamette
merhamet edilmeyecektir.) (Alışverişte “Vallahi böyle, billahi öyle değildir”
diye yemin edenlere ve sanatkârdan, “Yarın gel, öbür gün gel” diye sözünde
durmayanlara yazıklar olsun!)
(Yalan yemin ile mal çok satılsa da böyle kazancın
bereketi olmaz.) (Alıcı ile satıcı birbirine doğru söyleyip, nasihat edince,
kazançları bereketli olur, malın kusurunu gizleyip, yalan söyledikleri zaman bu
bereket kalkar.) (Alışverişte çok yemin etmek, malın bereketini giderir.) (Bir
zaman gelecek ki, insanlar, yalnız malın, paranın gelmesini düşünüp, helalini,
haramını düşünmeyeceklerdir.) Malını müşteriye gösterirken tüccarın Allah
demesi, Kelime-i tevhid okuması günahtır. Bunları para kazanmaya alet etmek
olur. Akıllı, ahiretin sonsuz kazancını dünyanın geçici kârı ile değiştirmez.
Bütün iyiliklerin, dinin emirlerine uymakta ve yerine getirmekte olduğunu
bilir.
Doğru da olsa, çok yemin etmek, Allahü teâlânın ismine
ve yemine kıymet vermemek olur. Bunlara kıymet vermeyerek yemin etmek, çok
çirkindir. Mal satmak için Allah’ın ismini alet etmemelidir. Hadis-i şeriflerde
buyuruldu ki: (Satışlarda çok yemin etmekten sakının! Çok kazansanız da, perişan
olursunuz.) (Yemin, malı sattırırsa da, malın bereketini kaldırır.) Çok
kazanmak değil, malın bereketli olması önemlidir. Bereket, az malın çok faydası
olması, çok işe yaraması demektir. Hele yalan yere yemin edilirse ve hile
yapılırsa daha çok tehlikelidir.
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: (Malını yalan yeminle
satan kimseye, âhirette acı azap vardır.) (Ticarete hıyanet karışınca, bereket
gider.)
Tartıda hile yapmak da büyük
günahtır. Allahü teala Kur’ân-ı kerimde şöyle buyuruyor: (Verirken noksan, alırken
fazla ölçenlere acı azaplar yapacağım.)[Mutaffifin 1]