17/11/2025 Pazartesi Köşe yazarı R.A

Peygamberimizin bazı nasihatleri

“Cehennem, nefse hoş gelen şeylerle kuşatılmış, Cennet ise nefsin istemediği şeylerle çepeçevre sarılmıştır.”

Bugün ve yarınki makâlelerimizde, inşâallah, Kur’ân-ı kerîmden sonra en sahîh, en doğru, en fazîletli, en kıymetli kitâb olan “Sahîh-i Buhârî”nin çeşitli bölümlerinden bazı hadîs-i şerîflerin meâllerini nakledeceğiz. İleride inşâallah, kıymetli şerhlerden istifâde ederek, bazı hadîs-i şerîflerin de kısa kısa açıklamalarını vermek istiyoruz.

1.    “Kim, bilerek, bana yalan bir söz isnâd ederse, Cehennem’deki yerine hâzırlansın.”(Buhârî, İlim 38)

2.    “Kim, bizim bu dînimizde, ondan olmayan bir şey ortaya çıkarırsa, o şey merdûddur, kabûl edilmez.”(Buhârî, Sulh 5)

3.    “Sizden biriniz, kendisi için arzû edip istediği şeyi, dîn kardeşi için de arzû edip istemedikçe, gerçek anlamda îmân etmiş olmaz.”(Buhârî, Îmân 7)

4.    “Müslümân, dilinden ve elinden Müslümânların zarar görmedikleri kimsedir. Muhâcir ise, Allah’ın yasakladığı şeylerden uzak duran kimsedir.”(Buhârî, Îmân 4-5)

5.    “İnsanda bir organ vardır. Eğer o sağlıklı ise, bütün vücut sağlıklı olur, eğer o bozulursa, bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.”(Buhârî, Îmân 39)

6.    “İnsanların Peygamberlerden öğrenegeldikleri sözlerden biri de 'Utanmadıktan sonra (eğer utanmazsan) dilediğini yap!'sözüdür.”(Buhârî, Enbiyâ 54)

7.    “Rızkının çoğalmasını ve ömrünün uzamasını isteyen kimse, akrabâsını kollayıp gözetsin.”(Buhârî, Edeb 12)

8.    “Şüphesiz sıdk (doğruluk) iyiliğe götürür. Şüphesiz iyilik de Cennet’e götürür. Gerçek şu ki, kişi doğru söyleyip durdukça sonunda sıddîk (dosdoğru) olur.”(Buhârî, Edeb 69)

9.    “İki ni’met vardır ki, insanların çoğu, bunların kıymetini bilemediklerinden aldanırlar. O ni’metler: Sağlık ve boş vakittir.”(Buhârî, Rikâk 1)

10.                    “Vefât eden kişiyi, kabre kadar üç şey (âile fertleri, mâlı ve ameli) takip eder. Bunlardan ikisi geri döner, biri kalır. Âile fertleri ve mâlı geri döner, ameli ölüyle birikte kalır.”(Buhârî, Rikâk 42)

11.                    “Kim bana iki çenesi arasındaki (dili) ile iki ayağı arasındaki (üreme) organını koruma sözü verirse, ben de ona Cennet sözü veririm.”(Buhârî, Rikâk 23)

12.                    “Cehennem, nefse hoş gelen şeylerle kuşatılmış, Cennet ise nefsin istemediği şeylerle çepeçevre sarılmıştır.”(Buhârî, Rikâk 28)

13.                    “Cennet, size ayakkabınızın bağından daha yakındır. Cehennem de öyledir.”(Buhârî, Rikâk 29)

14.                    “Şüphe veren şeyi bırak, şüphe etmediğin şeyle amel et.”(Buhârî, Buyû 3)

15.                    “Vallahi, ben, günde yetmiş defadan fazla, Allah'tan beni bağışlamasını diler, tevbe ederim.”(Buhârî, Daavât 3)

16.                    “İki söz vardır ki dile hafîf, mîzânda sevâbı pek ağır ve Rahmân’a da sevgilidirler. Bunlar: 'Sübhânallahi ve bi-hamdihî', 'sübhânallahi’l-azîm'dir. (Allah’ı noksân sıfatlardan tenzîh edip O’na hamd ederim. Azîm olan Allah’ı tenzîh ederim.)”(Buhârî, Daavat 65)

17.                    “Müslümân Müslümânın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu düşmânına teslîm etmez. Kim, mü’minkardeşinin ihtiyâcını giderirse, Allah da onun ihtiyâcını giderir.”(Buhârî, Mezâlim 3)

18.                    “Müslümânın Müslümân üzerindeki hakkı beştir: Selâmı almak, hastayı ziyâret etmek, cenâzeye iştirâk etmek, dâvete icâbet etmek, aksırana 'yerhamukellah'(Allah sana merhamet etsin) demek.”(Buhârî, Cenâiz 2)

08/02/2019 Cuma Köşe yazarı A.U

Tâbiîn’den bir büyük âlim olan Rebî bin Heysem hazretleri, 68 (m. 687) senesinde vefat etmiştir.Bir gün bir kişi, kendisine kötü söz söylemişti...
 
Devamını okuyun...

08/02/2019 Cuma Köşe yazarı O.Ü

Ahireti kazanmak için, dünyayı yani haramları, mekruhları terk etmek lazımdır. Dünyayı terk etmek, iki türlüdür: Birincisi, bütün haram olan şeylerle beraber, mubahları da yani günah olmayan lezzetlerin çoğunu da bırakıp, yaşamak için zaruri olan miktarını kullanmaktır...
 
Devamını okuyun...

08/02/2019 Cuma Köşe yazarı V.T

“Eğer siz O’na (Resûlüme) yardım etmezseniz, Allahü teâlâ vaktiyle O’na yardım ettiği gibi yine eder..." Kâdı Iyâd hazretleri Mâlikî mezhebi fıkıh, tefsîr, hadîs âlimlerinin büyüklerindendir...
 
Devamını okuyun...

07/02/2019 Perşembe Köşe yazarı A.U

Tâbiîn’den bir büyük âlim olan Rebî bin Heysem hazretleri, 68 (m. 687) senesinde vefât etmiştir.Bu zât dışarıda yürürken, haram görmemek için etrafına bakmaz, dâima “başı önünde” yürürdü...
 
Devamını okuyun...

07/02/2019 Perşembe Köşe yazarı O.Ü

Malı kıymetinden aşağı fiyatla satarak veya kiraya vererek ve kıymetinden yukarı fiyatla satın alarak veya kiralayarak aldanmak israf olur. Aldanarak alışverişe zaruri ihtiyaç olursa veya yardım, sadaka gibi niyet ile böyle yaparsa israf olmaz...
 
Devamını okuyun...

07/02/2019 Perşembe Köşe yazarı S.A

Üzerimizde, annemizin, babamızın, hocalarımızın hakkı var, komşu hakkı var, evlatlarımızın hakkı var, hatta hayvanların bile hakkı vardır...
 
Devamını okuyun...

07/02/2019 Perşembe Köşe yazarı V.T

İhtiyâcından çok kelâm ilmini öğrenmek, görüş ortaya atmak ve münâzara etmek yasak edilmiştir.Hasen bin Mensûr Fergânî hazretleri Hanefî mezhebi âlimlerindendir.“Kâdı Hân” ismi ile meşhûr oldu...
 
Devamını okuyun...

06/02/2019 Çarşamba Köşe yazarı A.U

Tâbiîn-i kirâm’dan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefat etmiştir.Bu zât bir gün Efendimizin hadîs-i şerîflerini naklederek bir şey anlatıyordu.Cemaatten biri...
 
Devamını okuyun...

06/02/2019 Çarşamba Köşe yazarı H.Y

Zeyneb binti Cahş şöyle dua eder: "Yâ Rabbî! Senin Resûlün beni istiyor. Eğer Onun zevceliği ile şereflenmemi takdir buyurdun ise, beni Ona sen ver!"
 
Devamını okuyun...

06/02/2019 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü

Resûlullah efendimiz, bir hadîs-i şeriflerinde;
(Hiç ölmeyecekmiş gibi dünya işlerinize çalışınız!) buyuruyor. İmâm-ı Münâvînin bildirdiği hadîs-i şerifte; (Elhikmetü dâlletül-mü'min) buyuruluyor...
 
Devamını okuyun...

06/02/2019 Çarşamba Köşe yazarı V.T

İnsanın dışındaki mahluklar o kadar çoktur ki, Allahtan başka kimse bilmez.Kâdî el Eşref hazretleri fıkıh, tefsîr ve hadîs âlimidir...
 
Devamını okuyun...

05/02/2019 Salı Köşe yazarı A.U

Tâbiîn-i kirâmdan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefât etmiştir.Allah dostu bir velî idi.Bu zât sohbetlerinde...
 
Devamını okuyun...

05/02/2019 Salı Köşe yazarı O.Ü

Eshâb-ı kiramdan Abdullah ibni Ömer hazretleri şöyle naklediyor:
“Bir kimse, Resûlullah efendimize gelerek; hizmetçimi kaç kere affedeyim diye sordu. Resûlullah efendimiz cevap vermedi...
 
Devamını okuyun...

05/02/2019 Salı Köşe yazarı R.A

Âyet-i kerîmede, mealen buyuruldu ki: "Kötülükleri [günâhları, küfürleri] kendilerini çepeçevre kuşatanlar Cehennemliktir, orada ebedî kalırlar." [Bakara, 81]
 
Devamını okuyun...

05/02/2019 Salı Köşe yazarı V.T

Hilm sâhibi olmak, kızmamak, yumuşak davranmak, az kimselerde bulunan çok yüksek bir haslettir. Ebü’l-Feth Harrânî hazretleri Hanbelî mezhebindeki hadîs ve fıkıh âlimlerindendir...
 
Devamını okuyun...

04/02/2019 Pazartesi Köşe yazarı A.U

Tâbiîn-i kirâm’dan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefat etmiştir. Biri bu zâtı yalancılıkla suçladı...
 
Devamını okuyun...

04/02/2019 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü

"Bu büyükleri seven, onlarla beraber olur. Onlarla beraber olan, şakî olmaktan korunmuş olur."
 
Devamını okuyun...

04/02/2019 Pazartesi Köşe yazarı R.A

Cennet ve Cehennemin var olmaları, varlıkta durmaları, kendiliklerinden olmadığı gibi, ebedî/sonsuz olmaları da, kendi kendilerine değildir...
 
Devamını okuyun...

04/02/2019 Pazartesi Köşe yazarı V.T

"Mucize" peygamber olduğunu söyleyen kimsenin, doğru söylediğini bildiren şeydir.İmâdüddîn bin Kâdı Ebî Hâzim hazretleri hadîs, usûl ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimidir...

 
Devamını okuyun...

03/02/2019 Pazar Köşe yazarı A.U

Tâbiîn-i kirâmdan Muttarif bin Abdullah hazretleri, 95 (m. 713) yılında Basra’da vefât etmiştir. Bu zâtın oğlu vefât etmişti...
 
Devamını okuyun...

03/02/2019 Pazar Köşe yazarı O.Ü

Peygamber efendimiz bir hadîs-i şeriflerinde;
(Geçmiş ümmetlerden iki kötülük sizlere bulaştı: Haset ve kazımak. Bu sözümle onların başlarını kazıdıklarını anlatmak istemiyorum...
 
Devamını okuyun...

03/02/2019 Pazar Köşe yazarı S.K

Evliyanın keramet göstermesi lazım değildir. Onlar keramet göstermek istemezler, kerametlerini gizlerler. Allahü tealâdan keramet istemekten hayâ ederler, utanırlar...
 
Devamını okuyun...

03/02/2019 Pazar Köşe yazarı V.T

Sünnete, yâni islâmiyete sarılmayan, bid'atten sakınmayan kimsenin kalbine ilhâm gelmez.Takıyyüddîn İbrâhim Sarîfînî hazretleri Hanbelî mezhebi fıkıh ve hadîs âlimlerindendir...
 
Devamını okuyun...

02/02/2019 Cumartesi Köşe yazarı A.D

Hazreti Cebrail'in getirdiği ipek üzerinde şöyle yazıyordu: "Kıyamet günü günahkâr mümin kadınlara Fâtıma kulumu şefaatçi tayin ettim. Bu hüccet elinde bâki kalsın."
 
Devamını okuyun...

02/02/2019 Cumartesi Köşe yazarı A.U

Mesruk bin el Celâ hazretleri, tâbiînden olup, meşhûr fıkıh ve hadîs âlimidir.
Bu zât şöyle anlatır: Bir “Allah dostu” vardı ki, kıymetini bilmiyordu insanlar...
 
Devamını okuyun...

02/02/2019 Cumartesi Köşe yazarı O.Ü

Ucb, yaptığı ibadetleri, iyilikleri beğenerek, bunlarla övünmektir. Yaptığı ibadetlerin, iyiliklerin kıymetini bilerek, bunların elden gitmesini düşünerek korkmak, üzülmek ucb olmaz...
 
Devamını okuyun...

02/02/2019 Cumartesi Köşe yazarı V.T

İbâdette olan bid'atte, dînin sahibinin, sarîh veya işaret ile, izni varsa, bunlara "Bid'at-i hasene" denir. Ebû İshâk el-Irâkî hazretleri Mısır’da yetişen Şafiî fıkıh âlimlerindendir...
 
Devamını okuyun...

01/02/2019 Cuma Köşe yazarı A.D

"Yâ Rabbî, dua ve yakarışlarımızda sana lâyık olmayan sözleri bilmeyerek söyleyip hatalarda bulunmuş isek, o kelimeleri sen ıslâh et ve duamızı kabul buyur."
 
Devamını okuyun...

01/02/2019 Cuma Köşe yazarı A.U

Mesruk bin el Celâ hazretleri, tâbiînden meşhûr fıkıh ve hadîs âlimidir.
O şöyle anlatıyor: Büyüklerden biri, gençliğinde anne babasına; "Beni Allahü teâlâya hibe edin...
 
Devamını okuyun...

01/02/2019 Cuma Köşe yazarı O.Ü

Tevazunun aşırı miktarına tezellül, bayağılık, kendini aşağı tutmak denir. Tezellül haramdır. Başka haramlarda olduğu gibi, bu da zaruret ile caiz olur. Dinini, canını, malını, ırzını korumak, zalimden kurtulmak, zarurettir...
 
Devamını okuyun...

01/02/2019 Cuma Köşe yazarı V.T

Allahü teâlâ meâlen şöyle buyurmuştur: "Bilmiyorsanız zikir ehline sorunuz." [Enbiyâ-7] İsmâil Ağa Osmanlı Şeyhülislâmlarının ellialtıncısıdır...
 
Devamını okuyun...

31/01/2019 Perşembe Köşe yazarı A.U

Mesruk bin el Celâ hazretleri, Tâbiîn devrininin meşhur fıkıh ve hadîs âlimidir.
O, şöyle anlatır: Bir çöl bedevîsinin bir merkebi, bir köpeği, bir de horozu vardı...
 
Devamını okuyun...

31/01/2019 Perşembe Köşe yazarı O.Ü

Bu konu hakkında Fevâid-i Osmâniyye kitabında buyuruluyor ki:
“Sihir ve cadı, yani büyü afetlerinden kurtulmak için, üç kere Salevât-ı şerife okumalı, sonra yedi Fâtiha, yedi Âyet-el-kürsî, yedi Kâfirûn sûresi, yedi ihlâs-ı şerif, yedi Felak ve yedi Nâs sûreleri okuyup kendi üzerine veya hasta üzerine üflemelidir...
 
Devamını okuyun...

31/01/2019 Perşembe Köşe yazarı S.A

"Ne kadar yaşarsan yaşa, bir gün öleceksin. Kimi seversen sev bir gün ayrılacaksın. Ne yaparsan yap karşılığını göreceksin."
 
Devamını okuyun...

31/01/2019 Perşembe Köşe yazarı V.T

Abdestin edeblerinden biri de, ağzı yıkarken dişleri misvak ile temizlemektir. İmâdüddîn Murtazâ hazretleri fıkıh âlimidir...
 
Devamını okuyun...

30/01/2019 Çarşamba Köşe yazarı A.U

Ebül Hasen Büşencî hazretleri, Horasan'da yetişen evliyânın büyüklerindendir. Bir gün helâda bulunduğu bir sırada, hizmetçisini çağırdı...
 
Devamını okuyun...

30/01/2019 Çarşamba Köşe yazarı H.Y

Hafsa “radıyallahü anhâ” vâlidemiz hakkında şânına yakışmayan sözler sarf eden kimse, İslâm düşmanından başkası değildir...
 
Devamını okuyun...

30/01/2019 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü

Canlı hayvanın etini tartı ile satmak ve koyunun üstündeki yünü ve canlı koyunun derisini satmak batıldır...
 
Devamını okuyun...

30/01/2019 Çarşamba Köşe yazarı V.T

"Hacılar ve umre yapan kimseler, Allahü teâlâya gelen topluluklardır ve O’nun ziyâretçileridir." Kâdı Şemseddîn hazretleri Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerindendir...
 
Devamını okuyun...

29/01/2019 Salı Köşe yazarı A.U

Ebül Hasen Büşencî hazretleri, Horasan'da yetişen evliyânın büyüklerindendir. Bu zât bir gün yolda yürürken, gencin biri gelip, ensesine bir “tokat” vurdu ve gitti!
 
Devamını okuyun...

29/01/2019 Salı Köşe yazarı O.Ü

Allahü teâlâ, her insanın ve her hayvanın rızkını ezelde takdir etmiş, ayırmıştır. İnsanların ve hayvanların ecelleri ve nefeslerinin sayısı belli olduğu gibi, her insanın bedeninin ve ruhunun rızıkları da bellidir...
 
Devamını okuyun...

29/01/2019 Salı Köşe yazarı R.A

Bir gün, Eshâb-ı kirâmdan biri, Peygamber Efendimize gelerek, işittiği hadîsleri ezberleyemediğini ifâde eder ve hâfızasından şikâyette bulunur...
 
Devamını okuyun...

29/01/2019 Salı Köşe yazarı V.T

Orucun ruhu ve onun sırrı, kötülüklere düşmekte şeytanın yardımcısı olan kuvveti zayıflatmaktırEbü’l-Ferec Dârimî hazretleri Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerindendir...
 
Devamını okuyun...

28/01/2019 Pazartesi Köşe yazarı A.U

Ebül Hasen Büşencî hazretleri zamanında bir çiftçinin merkebi kayboldu. Başka da merkebi yoktu garibin.Mutlaka bulmalıydı onu...
 
Devamını okuyun...

28/01/2019 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü

Bu konuda Redd-ül-muhtârda buyuruluyor ki:
“İhtiyaçlarını temin etmek için sokağa çıkamayan hastaya, Ölüm hastası denir...
 
Devamını okuyun...

28/01/2019 Pazartesi Köşe yazarı R.A

Sahîh "Sika" (güvenilen) "râvî"lerin birbirlerinden rivâyet ettikleri, "şâzz" ve "muallel" olmayan "hadîs-i şerîf"lere verilen isimdir.

Devamını okuyun...

28/01/2019 Pazartesi Köşe yazarı V.T

“Her kötülük sahibi için tövbe vardır. Fakat kötü ahlâk sahibi bundan müstesna..." İbn-i Devâlîbî hazretleri Hanbelî mezhebi hadîs âlimlerindendir...
 
Devamını okuyun...

27/01/2019 Pazar Köşe yazarı A.U

Babaeski'de, Fâtih Sultân Mehmet Hân zamanında yaşamış olan Ahmed Baba bir “Allah dostu”dur Bir kişi bu zâta gelerek; “İnsan için en faydalı şey nedir efendim?” diye sordu...
 
Devamını okuyun...

27/01/2019 Pazar Köşe yazarı O.Ü

Bu konu hakkında Ahmed bin Yahyâ Münîrî hazretleri Mektûbât kitabında buyuruyor ki: “İslâmiyet, şehvetin ve gadabın yok edilmesini değil, her ikisine hâkim olup, dine uygun kullanılmalarını emretmektedir...
 
Devamını okuyun...

27/01/2019 Pazar Köşe yazarı S.K

Dünya hayatı pek kısadır. Bunu en lüzumlu şeyde kullanmak gerekir. Vakit keskin bir kılıç gibidir.  Mühim işleri bugün yapmalı. Mühim olmayanları yarına bırakmalıdır...
 
Devamını okuyun...

27/01/2019 Pazar Köşe yazarı V.T

“Allahü teâlâ, bedeni ile beraber kalbi hazır olmayan kimsenin namazına bakmaz.” Ebü’l-Fedâil Şehrezûrî hazretleri fıkıh ve hadîs âlimlerinin büyüklerindendir...
 
Devamını okuyun...

26/01/2019 Cumartesi Köşe yazarı A.D

“Allahü teâlâ birdir, kadîm olan zatı ile vardır. Ondan başka her şey, Onun var etmesi ile sonradan var olmuştur. Sonunda yine yok olacaklardır..."
 
Devamını okuyun...

26/01/2019 Cumartesi Köşe yazarı A.U

Babaeski'de, Fâtih Sultân Mehmet Hân zamanında yaşamış olan Ahmed Baba Allah dostu bir zât olup, Babaeski'ye adını veren, budur...
 
Devamını okuyun...

26/01/2019 Cumartesi Köşe yazarı O.Ü

Kur’ân-ı kerimde ve hadîs-i şeriflerde açıkça bildirilmiş olan bir şeye inanmayan veya şüphe eden kimse Kâfir olur. Açık olarak bildirilmemiş, şüpheli olan emirlere yanlış mana vermek Bidat olur...
 
Devamını okuyun...

26/01/2019 Cumartesi Köşe yazarı V.T

“Ne zaman doyuncaya kadar yemek yesem, ya bir günah işlerdim veya bir günâha kastederdim.” Muhammed Mürşidî hazretleri evliyânın büyüklerinden olup fıkıh ve kırâat âlimidir...

Devamını okuyun...

25/01/2019 Cuma Köşe yazarı A.D

Fakir ve eski elbiseler içinde bir âlim, mahkemede üst sıralarda bulduğu boş bir yere oturur. Mahkemenin kadısı adamcağıza sert sert bakar!..
 
Devamını okuyun...

25/01/2019 Cuma Köşe yazarı A.U

Muhammed Bekrî hazretleri, Allah adamlarındandır. 952 (m. 1545) senesinde Kâhire’de vefât etti. İmâm-ı Şâfiî hazretlerinin kabri civârına defnedildi...
 
Devamını okuyun...

25/01/2019 Cuma Köşe yazarı O.Ü

İnsanların kötülemelerinden ve ayıplamalarından korkmaya karşı ilaç olarak şöyle düşünmelidir: “Kötülemeleri doğru ise, ayıplarımı bana bildirmiş oluyorlar...
 
Devamını okuyun...

25/01/2019 Cuma Köşe yazarı V.T

Sevgilinin sevdiklerini sevmek ve düşmanlarına düşman olmak, sevginin alâmetidir. Hâmidî Abdülkâdir Çelebi Osmanlı Şeyhulislâmlarının Onikincisidir...
 
Devamını okuyun...

24/01/2019 Perşembe Köşe yazarı A.U

Büyük velîlerden İbrahim bin Usayfir hazretleri, 942 (m. 1535) senesinde Kâhire’de vefât etti. Bir gün “süt” ikrâm ettiler bu Allah dostuna...
 
Devamını okuyun...