20/07/2022 Çarşamba Köşe yazarı H.Y
Herkesle arkadaşlık yapma!
İyi arkadaşa sahip
olunca, çok hamd etmeli ve hep iyi kimselerle beraber bulunmalıdır ki,
kıyâmette pişmanlık çekilmesin.
Ahmed-i Nâmıkî Câmî hazretleri,
"Miftâh-ün-necât" isimli kıymetli kitabının son faslında
buyuruyor ki:
İyi bir arkadaş, iki
cihan için de büyük saâdettir. Maksada çabuk ulaşmayı sağlar, insanlar birlikte
yaşarlar ve arkadaşsız olamazlar. Babamız olan Âdem aleyhisselâm, en güzel yer
olan Cennette bulunduğu hâlde, kendisine insan olarak bir arkadaş gerektiğini
hissetti ve bunu istedi. Onun sol kaburga kemiğinden Hazret-i Havva vâlidemiz
yaratıldı.
İyi arkadaşa sahip
olunca, çok hamd etmeli ve hep iyi kimselerle beraber bulunmalıdır ki,
kıyâmette pişmanlık çekilmesin. Kur’ân-ı kerîmde bu hâl bildirilmektedir.
İnsana ulaşan her felâket, kötü arkadaş sebebiyle gelir. Ondan çok uzak
durmalıdır. Arkadaşın iyiliği veya kötülüğü, mutlaka, asıl, nesep, akrabalık
gibi sebeplere bağlı değildir. Eshâb-ı Kehf’e yakın olup, onlardan
ayrılmayan Kıtmir isimli köpek, Kur’ân-ı kerîmde onlarla beraber
zikrolundu.
İyi arkadaş, insanı
derekelerden/aşağılıklardan çıkarıp yüksek derecelere ulaştırır. Kötü arkadaş
ise, bunun tersini yapar.
Herkesle arkadaş olma!
Konuştuğun kimselerin akıl ve anlayışlarına uygun konuş. Tekebbür etme! Sırrını
kimseye söyleme! Herkesin sözüne aldanma! insanların sözlerine değil, işlerine
bak! Kendi kendisine faydası olmayan kimseden çok sakınmalıdır. Nerede kaldı
ki, onun başkasına faydası olsun. Kötü bir kimse ile arkadaş olan iyi bir
kimse, eğer onu kendisine çevirip iyi yapabilirse ne âlâ, eğer bunu yapamaz,
kendisi de ona benzer ve onun gibi olursa, o zaman çok fenâdır.
Tasavvuf büyükleri,
öyle zâtlardır ki, günahkâr, serseri, hırsız, bid’at sahibi, yolunu şaşırmış
kimseleri kendilerine benzetir, düzeltirler. Bu Allah adamlarının, kendilerine
has güzel koku ve renkleri olur. O kokuyu ve rengi tadan, onlara benzer.
Kendi zan ve kafasına
göre davranarak, başkalarını düzeltmeye çalışmak, çoğu zaman fayda yerine zarar
hâsıl edebilir. Bunun için çok dikkatli ve uyanık olmalı, bir kimsenin
saadetine vesile olayım derken, o kimsenin -hattâ kendinin bile- felâketine
sebep olmamalıdır.
Tanıştığınız,
görüştüğünüz, beraber olduğunuz kimsenin iyi arkadaş mı, kötü arkadaş mı
olduğunu anlamakta dikkat edilecek husus ve ölçü şöyle olmadır:
"Gördüğünüz, görüştüğünüz, beraber olduğunuz, birlikte oturup kalktığınız kimse, sizin Allahü teâlâyı hatırlamanızı ve unutmamanızı, O’nu dil ve gönül ile anmanızı sağlıyor, bunu tazeliyor ve kalbinizi uyanık tutuyorsa, işte o iyi arkadaştır. Ama beraber olduğunuz kimse, Allah korusun cenâb-ı Hakkı ve O’nun zikrini size unutturuyorsa, gerçekten bil ki, o kimse kötü arkadaştır. Ondan sakınmak elbette çok lâzımdır. Ondan, yırtıcı arslandan kaçar gibi hatta daha çok kaçmalıdır. Çünkü arslanın yapacağı, olsa olsa canını almaktır. Arslan insanın canını alabilir, onu öldürebilir. Fakat îmânına zarar veremez. Kötü arkadaş ise, insanın hem îmânının ve hem de canının gitmesine, onun ebedî felâketine sebep olur.”