22/11/2025 Cumartesi Köşe yazarı O.Ü
İman, herkeste aynı mıdır?
Sual: Peygamberlerin imanı ile diğer insanların imanları hep aynı mıdır, aralarında iman bakımından bir fark var mıdır?
Cevap: Konu
ile alakalı olarak İmâm-ı Rabbânî hazretleri Mektûbât kitabında buyuruyor ki:
“İmân; Ehl-i sünnet âlimlerinin kitaplarında yazılı olan,
Peygamber Efendimizden gelen haberlere inanmak ve inandığını söylemek demektir.
Her lisan ile söylemenin caiz olduğu, Dürr-i yektâda yazılıdır. İbadetler,
imandan değildir. Fakat, imanın kemâlini arttırır ve güzelleştirirler. İmâm-ı
a'zam Ebû Hanîfe aleyhirrahme, iman artmaz ve azalmaz, buyuruyor. Çünkü iman,
kalbin tasdik etmesi, kabul etmesi, inanması demektir. İnanmanın azı, çoğu
olmaz. Azalan ve çoğalan bir inanışa, inanmak değil, zan ve vehim denir. İmanın
kâmil veya noksan olması, ibadetlerin çok ve az olması demektir. İbadet çok
olunca, imanın kemâli çok denir. O hâlde, müminlerin imanları, Peygamberlerin
imanları gibi olmaz. Çünkü bunların imanları ibadetler sebebi ile kemâlin
tepesine varmıştır. Diğer müminlerin imanları oraya yaklaşamaz. Her ne kadar,
her iki iman, iman olmakta ortak iseler de, birincisi, ibadetler vasıtası ile,
başka türlü olmuştur. Sanki aralarında benzerlik yoktur. Müminlerin hepsi,
insan olmakta, Peygamberler ile ortaktır. Fakat, başka kıymetler, üstünlükler
bunları yüksek derecelere çıkarmıştır. İnsanlıkları, sanki başka türlü
olmuştur. Sanki, müşterek olan insanlıktan daha yüksek insandırlar. Belki,
insan bunlardır, başkaları sanki insan değildir.
İmâm-ı a'zam Ebû Hanîfe aleyhirrahme; (Ben
elbette müminim) demelidir, diyor. İmâm-ı Şâfiî
aleyhirrahme ise; (Ben inşâallah müminim) demelidir,
buyuruyor. Bunun ikisi de doğrudur. İnsan şimdiki imanını söylerken (Ben
elbette müminim) demelidir. Son nefesteki imanını
söylerken (Ben inşâallah müminim) der. Fakat, burada
da, şüpheli söylemektense, elbette demek daha iyidir.”
Sual:
Meleklerin evlenmesi var mıdır, günah işleyebilirler mi?
Cevap: Melekler, Allahü teâlânın kıymetli kullarıdır. Allahü teâlânın emirlerine isyan etmezler, emir olundukları işleri yaparlar. Evlenmeleri yoktur, doğurmazlar, çoğalmazlar, hata etmez, unutmaz, hile yapmaz, aldatmazlar. Bunların Allahü teâlâdan getirdikleri hep doğrudur, şüpheli, ihtimalli değildir.