01/10/2024 Salı Köşe yazarı O.Ü
Farz borcu olanın nafile namazı
Sual: Farz namaz borcu olanın kıldığı nafile namazlar kabul olur mu?
Cevap: Abdülkâdir-i
Geylânî hazretleri, Fütûh-ul gayb kitabın buyuruyor ki:
“Müminin, önce farzları yapması lazımdır. Farzlar
bittikten sonra, sünnetleri yapar. Ondan sonra, diğer nafilelerle meşgul olur.
Farz borcu varken, sünnet ile meşgul olmak, ahmaklıktır. Farz borcu olanın
sünnetleri kabul olmaz. Hazret-i Ali'nin bildirdiği hadis-i şerifte;
buyuruluyor ki:
(Üzerinde farz namazı borcu olan kimse, kazasını
kılmadan nafile kılarsa, boş yere zahmet çekmiş olur. Bu kimse, kazasını
ödemedikçe, Allahü teâlâ, onun nafile namazlarını kabul etmez.)
Abdülkâdir-i Geylânî hazretlerinin yazdığı bu hadis-i
şerifi şerh eden Hanefî mezhebi âlimlerinden Abdülhak-ı Dehlevî hazretleri
buyuruyor ki:
“Bu haber, farz borcu olanların, sünnetlerinin ve nafilelerinin
kabul olmayacağını göstermektedir. Sünnetlerin, farzları tamamlayacağını
biliyoruz. Bunun manası, farzlar yapılırken, bunların kemallerine sebep olan
bir şey kaçırılırsa, sünnetler, kılınan farzın kemal bulmasına sebep olur. Farz
borcu olanın kabul edilmeyen sünnetleri bir işe yaramaz.”
Fütûh-ul-gaybın bu şerhi fârisî olup, İstanbul'da,
Bâyezid Devlet Kütüphanesinde, 3866 numarada mevcuttur.
İbni Âbidîn hazretleri de, nafile bahsinde buyuruyor
ki:
“Hadis-i şerifte; (Tamam yapılmamış olan
namaz, zekât ve başka farzlar, nafileler ile tamamlanacaktır) buyuruldu.
İmâm-ı Beyhekî hazretleri, bu hadis-i şerif, yapılmış olan farzların içindeki
sünnetler noksan kalırsa, nafilelerle bu noksanların tamamlanacağını
göstermektedir. Yoksa, yapılmamış farzların yerine nafilelerin geçeceğini
bildirmiyor buyurdu. Çünkü, başka bir hadis-i şerifte; (Bir kimse,
namazını tamamlamadı ise, o namazın üzerine, tamamlanıncaya kadar, nafile
namazları eklenir) buyuruldu.
Bu hadis-i şerif, nafilelerin, terk edilmiş farzı
değil, noksan olarak kılınmış farzı tamamlayacağını göstermekdedir buyurdu.”
İmdâdın Tahtâvî hâşiyesinde de, bu
hadis-i şerif zikredilerek, sünnetlerin, kılınmış olan farzdaki kusurları
tamamlayacağı bildirilmektedir. İmâm-ı Gazâlî ve İbni Arabî hazretleri gibi
Hanefi mezhebinde olmayan âlimler ise, nafilelerin özür ile kaçırılan farzların
yerine konacağını bildirmektedir.”