04/10/2025 Cumartesi Köşe yazarı A.D
Suizan, yanlış karar vermeye sebep olur!
Müslümanın bir işinde veya sözünde birçok küfür alameti ile bir iman
alameti bulunsa, hüsnüzan edip buna kâfir dememelidir...
Suizan, birinin kötü bir iş yaptığını zannetmektir ve
haramdır. Kalbe gelen kötü düşünce, o hâliyle suizan olmaz. Kalbin o tarafa
kayması suizan olur. Mesela birisinde bir saat görünce, (acaba bu saati çalmış
olabilir mi) diye sadece düşünmek suizan olmaz. Ama (çalmış olabilir) diye
zannetmek suizan olur...
Kur'ân-ı kerimde bu hususta mealen buyuruluyor ki:
(Ey iman edenler, suizan etmekten kendinizi koruyun!
Zannetmenin bazısı günahtır.) [Hucurat 12]
Müslümanı fâsık zannetmek suizan olur. Haram işleyen
kimseyi bilir ve onu sevmezse, suizan olmaz, buğd-i fillah (Allah rızası için
düşmanlık etmek) olur, sevap olur. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Suizan etmeyin. Suizan, yanlış karar
vermeye sebep olur. İnsanların gizli şeylerini araştırmayın, kusurlarını
görmeyin, münakaşa, haset ve düşmanlık etmeyin, birbirinizi kardeş gibi sevin,
çekiştirmeyin. Müslüman Müslümanın kardeşidir, ona zulmetmez, yardım eder. Onu,
kendinden aşağı görmez.)
Hikmet ehli zatlar buyuruyor ki: "Bayram gecesi
müminler affedilir, yalnız dört sınıf insan affedilmez. Bunlardan biri de,
suizan edenlerdir. Suizan edene, Allahü teâlâ tövbe
etmek nasip etmez. Bid'at ehli de böyledir, çünkü bunlar,
kendilerinin doğru düşündüklerine, doğru bildiklerine
inanırlar. Yanlış yaptıklarına inanmazlar ki, tövbe etsinler.
Günahını bilip tövbe ederse, elbette affolur."
***
Bir de şu var ki, başkalarının suizannına sebep olacak
hareketlerden kaçmalıdır. Bir kimse, bir kadınla şüphe uyandıracak şekilde
konuşuyordu. Hazret-i Ömer, onun yanına varıp, öfkeli şekilde bakınca o kişi,
"Bu benim hanımımdır" dedi. Hazret-i Ömer o zaman buyurdu
ki: "Peki hanımın ise, ne diye üzerinize şüphe çekecek şekilde
konuşuyorsunuz?"
İmam-ı Rabbani hazretleri buyurdu ki: "Bu
zamanda, doğru ile yanlış, iyi ile kötü birbirleriyle karışıktır. Salih
kimsenin ara sıra, İslamiyet'e uymayan bir şey yaptığını görürse, kendisi bunu
yapmamalı, iyi gözle bakarak, İslamiyet'e uygun görmeye çalışmalı, iyi tarafını
aramalıdır. İyi ve uygun yerini bulamazsa, bu beladan kurtulmak için, Allahü
teâlâya yalvarmalıdır. Mubah olan bir şeyi yapmasından şüpheye düşerse, bu
şüpheye kıymet vermemelidir. Her şeyin sahibi olan Allahü teâlâ, mubah şeyleri
yasak etmemiş, beğenmezlik etmemişken, başkası, kendiliğinden nasıl karşı
gelebilir?"
Müslümanın bir işinde veya sözünde birçok küfür
alameti ile bir iman alameti bulunsa, hüsnüzan edip buna kâfir dememelidir. Ama
küfrü açıksa kâfir olur, tevil fayda vermez...
***
Allahü teâlâya da suizan etmemelidir. Günahının
affolunmayacağını zannetmek, Ona suizan olur.
Cenâb-ı Hakk, hepimizi suizandan
muhafaza eylesin. Âmin...