06/06/2019 Perşembe Köşe yazarı O.Ü
Ramazandan sonra iki gün oruç tutmak
“Ramazan olup olmadığı şüpheli olan günlerde, oruç tutmak, tahrimen
mekruhtur."
Sual: Ramazanın başlaması ve bayram, hilalin görülmesi ile olmadığı
zamanlarda, ramazan ayından sonra, başı ve sonu için iki gün oruç mu tutmak
gerekir?
Cevap: Ramazan ayının ve bayramın, gökteki hilali görmekle değil de,
takvimlerdeki hesaba göre başlatıldığı yerlerde, oruca ve bayrama hakiki
zamanlarından bir gün önce veya bir gün sonra başlanılmış olabilir. Oruç
tutulan birinci ve sonuncu günleri hakiki ramazana rastlamış olsalar bile,
ramazan olup olmadıkları şüpheli olur. İbni Âbidînde deniyor ki:
“Ramazan olup olmadığı şüpheli olan günlerde, ramazan orucu tutmak,
tahrimen mekruhtur. Müslüman memleketinde olup da, ibadetleri bilmemek özür
olmaz.” Bunun için, ramazanın takvimlere uyarak başlatıldığı yerlerde,
bayramdan sonra, iki gün kaza orucu tutmak lazımdır. Bazı kimseler; “Ramazandan
sonra, iki gün kaza orucu tutmak da nereden çıktı? Hiçbir kitapta böyle bir şey
yoktur” diyorlar. Kitaplarda yazılı değildir sözü yanlıştır. Çünkü her asırda,
her yerde, ramazan ayı, hilali görmekle başlardı. İki gün kaza orucuna lüzum
yoktu. Şimdi, ramazan ayı, hilalin doğma zamanını hesap etmekle başlatılıyor.
Ramazanın başlaması, İslâmiyetin bildirdiği hükme uygun olmuyor. Bu hatayı
düzeltmek için, bayramdan sonra iki gün kaza orucu lazım olduğu, Tahtâvînin
Merâkıl-felâh haşiyesinde yazılıdır. Mecmû'a-i Zühdiyyede deniyor ki:
“Şevvâl, bayram hilalini gören bir kimse, iftar edemez. Çünkü bulutlu
havada, Şevvâl hilalini, iki erkeğin veya bir erkekle iki kadının gördüm
demeleri lazımdır. Açık havada, ramazan ve şevvâl hilallerini çok kimsenin
gördüm demeleri lazımdır.” Kâdîhânda deniyor ki:
“Hilal, şafaktan sonra batarsa, ikinci gecenin, şafaktan evvel batarsa,
birinci gecenin hilalidir.”
***
Sual: Bilerek orucunu bozan bir kimse, bu bir oruç yerine, kefaret olarak
niçin altmış gün oruç tutuyor, bu haksızlık olmuyor mu?
Cevap: Kefaret cezası, mübarek ramazan ayının hürmet, namus perdesini
yırtmanın karşılığıdır. İmâm-ı a'zam hazretlerine göre, dört mezhepte de sahih
olan ramazan orucunu bile bile bozmanın cezasıdır. Şafii mezhebinde, fecirden
önce niyet şart olduğundan, fecirden önce niyet etmeyen veya zorla, özürle
bozan Hanefiler de, îmâm-ı a'zama göre kefaret yapmaz.