28/11/2024 Perşembe Köşe yazarı O.Ü
Hem yemin, hem nezir olabilir
Sual: Bir kimse, aynı anda, aynı şey için hem yemin hem de adak diye olmasını niyet edebilir mi?
Cevap: Nezir yani adak,
bir ibadettir. Namaz kılmak, oruç tutmak, hacca gitmek ve başka ibadetler nezir
olunur. Nezrin yerine getirilmesini İslamiyet emretmektedir. Nezredilen yerine
getirilmezse, günah olur. Nezir, yemine benzemektedir. Bir kimse, nezrim olsun
dese, neyi adadığını söylemese ve niyet etmese, yemin keffareti vermesi lazım
olur. Bir kimse, Allahü teâlânın rızası için oruç tutayım dese, kaç gün olduğunu
söylemese ve bir şey niyet etmese veya yalnız nezir niyet etse, yemin olmasını
veya olmamasını hatırına hiç getirmese veya nezir olmasını ve yemin olmamasını
niyet etse, bu orucu nezir olur ve üç gün oruç tutar. Bunu söylerken, nezir
olmayıp, yemin olmasını niyet etse, yemin olur. Orucu bozarsa, yemin keffareti
lazım olur. Hem nezir, hem yemin olmasını niyet ederse, bu oruç, hem yemin, hem
de adak olur. Bu orucu bozarsa, hem kaza, hem de yemin keffareti lazım olur.
Sual: Bir kimse, şu işim olursa falan camide ezan
okuyacağım veya falan caminin şadırvanında abdest alacağım diye adakta
bulunabilir mi?
Cevap: Adak edilen
şeyin, farz veya vacip olan bir ibadete benzemesi ve başlı başına bir ibadet
olması lazımdır. Mesela, abdest almak, ölü kefenlemek başlı başına ibadet
olmadıklarından adak olamaz. Hasta ziyaret etmek, cenaze taşımak, gusül etmek,
cami içine girmek, Kur’ân-ı kerimi tutmak, ezan okumak, mektep, cami yaptırmak
da ibadet ise de, başlı başına ibadet değildir. Nezir olunmazlar. Nezredilen şeyin
benzemesi lazım olan farzın, vacibin başlı başına ibadet olması lazım değildir.
Mesela, bir şey vakfetmeyi adamak caizdir. Çünkü vakıf, Müslümanlar için cami
bina etmeye benzemektedir. Cami yapmak, başlı başına bir ibadet değil ise de,
vakıf başlı başına ibadettir. Mesela, abdest almak, başlı başına ibadet
olmayıp, başlı başına ibadet olan namazın bir şartıdır. Ölüyü kefenlemek de,
cenaze namazının kabul olması için şarttır. Ölünün setr-i avreti yani
kefenleyerek örtülmesi, cenaze namazının şartıdır.
Sual: Kazaya kalan oruçları arka arkaya mı tutmak
gerekir?
Cevap: Kaza oruçları, arka arkaya tutulduğu gibi, ayrı
ayrı günlerde, ara vererek de tutulabilir.