02/02/2026 Pazartesi Köşe yazarı R.A

Şabân ayındaki en mübârek gece olan Berât (veya Berâet) gecesi, Şabân ayının 14. gününü 15. gününe bağlayan gecedir.

İslâm dîninde çok kıymet verilen on “mübârek” geceden biri de, bu gece ya’nî Berât gecesidir. Şa’bân ayındaki en mübârek gece olan Berât (veya Berâet) gecesi, Şa’bân ayının 14. gününü 15. gününe bağlayan gecedir. Aslı “Berâet” olan ve Türkçe’ye “Berât” olarak giren bu kelimenin sözlük anlamı, “Borçtan, hastalıktan, suç ve cezâdan kurtulmak” ise de, dînî literatürümüzde: “İlâhî afv ve rahmete nâil olmak, günâhlardan arınmak, temize çıkmak” ma’nâlarını ifâde etmektedir.

Bilindiği üzere, Kur’ân-ı kerîmin iki türlü nüzûlü/inişi var: Birincisi Levh-i mahfûza inişi, diğeri de semâ-i dünyâya ve oradan Peygamber Efendimize inişi. Birincisi Berât gecesinde olmuş, ikincisi ise Kadir gecesinde başlamıştır...

Peygamber Efendimiz, Berât Gecesi’ne çok değer verir ve bolca ibâdet ederdi. Hazret-i Âişe (radıyallahü anhâ) vâlidemiz anlatıyor:

“Bir gece, Peygamber Efendimiz yatağından kalktı, abdest aldı, namaza durdu. Uzunca bir namaz kıldı; secdede o kadar çok kaldı ki, ben vefât etmiş olabileceğini düşündüm! Elimi mübârek ayağına dokundurdum, hareket ettiğini görünce sevindim. Namaz bitince sordum: Ne kadar çok secdede kaldınız? Hayâtınızdan endîşe etmeye başlamıştım. Hayırdır, hiç sizi böyle görmemiştim, dedim.”

Buyurdu ki: “Yâ Âişe! Bu gecenin hangi gece olduğunu biliyor musun? Bu gece Şabân ayının 15. gecesi olan Berât gecesidir. Bu gece, ameller Yüce Rabbimize arz olunur. Gelecek sene içinde, kimin rızkının ne kadar olduğunu açıklayan liste, Mikâîl aleyhisselâma verilir. Öleceklerin listesi de, Azrâîl aleyhisselâma teslîm edilir...”

Evet her sene, Şa’bân ayının on beşinci (ya’nî Berât) gecesinde, o senede olacak şeyler, ameller, ömürler, ölüm sebepleri, yükselmeler, alçalmalar, ya’nî her şey Levh-i mahfûza yazılır. Tefsîrlerde, Kur’ân-ı kerîmin, Levh-i mahfûza bu gece indirildiği bildirilmektedir. Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) bu gece çok ibâdet, çok duâ ederdi. “Allahümmerzuknâ kalben takıyyen mineş-şirki beriyyen la kâfiren ve şakıyyen” duâsını çok okurdu. (Riyâdun-Nâsıhîn)

“Berât gecesi, göklerin kapıları açılır, melekler mü’minlere müjde verir ve ibâdete teşvîk ederler.” [Nesâî, Beyhekî, Abdül-azîm Münzirî]

Bir rivâyette, Hazret-i Âişe vâlidemiz, “Yâ Resûlallah, Allahü teâlâ, seni günâh işlemekten muhâfaza buyurduğu hâlde, neden Berât gecesinde çok ibâdet ettin?” diye sordu. Peygamber Efendimiz buyurdu ki:

“Ben, şükredici bir kul olmayayım mı? Bu yıl içinde doğacak her çocuk, bu gece deftere geçirilir. Bu yıl içinde öleceklerin isimleri, bu gece özel deftere yazılır. Bu gece, herkesin rızkı tertip olunur. Bu gece, herkesin amelleri Allahü teâlâya arz olunur.” [Gunyetü’t-Tâlibîn]