09/06/2026 Salı Köşe yazarı R.A

"Her yüz sene başında, bir müceddid [gelip] geçmiştir. O yüz sene içinde, Allahü teâlâdan ümmetlere gelen feyizler, hep o zamânın müceddidi vâsıtası ile gelir."

Dünkü makâlemizde, [“Her yüz yılda bir müceddid gelir, dîni kuvvetlendirir” [Buhârî] "Her yüz senede bir müceddid zâhir olur (ortaya çıkar). Ümmetimin işlerini yeniler" [Ebû Dâvûd] hadîs-i şerîflerini naklettikten sonra; her asırda (yüzyılda, 100 senede) bir, dîni kuvvetlendiren, bid’atleri yok eden müceddid zâtlar gelir. Bin (1.000) senede bir gelen müceddidler de vardır] demiştik. Bugün, bu konuyla ilgili bir girizgâh yapacağız; inşâallah, öbür hafta da sizlere, muhtelif asırlarda gelen müceddidlerin isimlerini zikredeceğiz.

Vaktiyle, Nâzilli’den bir okuyucu, “Yeni İstiklâl Gazetesi”ne, çok mühim bazı suâller sormuş, Gazete de, bu suâlleri bazı yetkililere arz ederek cevaplamış. Cevâbı yazan zât, son devrin dîn ve fen âlimlerinden Hüseyin Hilmi Işık Efendi. Konuyla ilgili referansları da göstermiş. (Yeni İstiklâl Gazetesi, Sayı: 270, 12 Ekim 1966)

“Muhterem Yeni İstiklâl Gazetesi,

Yeni İstiklâl'in 262. sayısında "Nasıl Müslümân İstiyoruz?" adlı makâlenizin alt kısmındaki notta; “mürşid-i kâmil”, “müceddid” gibi kelimeler geçiyor. Bu mevzuda, aşağıdaki sorulara cevap vererek, bizleri aydınlatmanızı ricâ ederim:

a) “Mürşid-i kâmil” ve “müceddid” ne demektir?

b) "Her yüz senede bir müceddid gelir, dîni yeniler" meâlindeki hadîs-i şerîfe göre: Peygamberimiz (sallallahü aleyhi ve sellem)den bu asra kadar, 13 asır geçtiğine göre, 13 tane “müceddid” gelmesi lâzım; acabâ bu müceddidlerin isimleri nelerdir? Nerelerde doğup nerelerde ölmüşlerdir?

c) Bu asırdan sonra, müceddid gelecek midir? Gelmeyecekse neden?..”

CEVAP:

“a) Eyyûb Sabrî Pâşâ, “Mir'âtü'l-Haremeyn” kitâbının “Cezîretü'l-Arab” kısmında buyuruyor ki:

"Resûlüllahın (sallallahu aleyhi ve sellem) vefâtından bu zamana kadar, yüzlerle İslâm düşmânı türedi. Dîn-i İslâm'ı yıkmaya çalıştılar. Kitaplar yazarak Ehl-i Sünnet'i [Müslümânları] aldatmaya, şerîatı [İslâmiyyeti] bozmaya kalkıştılar. Allahü teâlâ, müminlerin îmânlarının bozulmaması için, her asırda birer müceddid halk buyurdu. Şerîatı [dîn-i İslâmı, İslâmiyyeti] kuvvetlendiren bu müceddidler, Allahü teâlânın velîleridirler."

İmâm-ı Rabbânî (kaddesallahü sırrehü'l-akdes), “Mektûbât”ında (II. cilt, 4. mektup) ve Muhammed Ma’sûm-ı Fârûkî hazretleri (Mektûbât-ı Ma’sûmiye, II. cilt, 2. mektûbunda) buyuruyorlar ki:

"Her yüz sene başında, bir müceddid [gelip] geçmiştir. O yüz sene içinde, Allahü teâlâdan ümmetlere gelen feyizler, hep o zamânın müceddidi vâsıtası ile gelir. O zamânda bulunan kutuplar ve evliyânın her çeşidi, ondan feyz alırlar."

İmâm-ı Rabbânî hazretleri, yine “Mektubat”ının I. cildinin 221. mektûbunda buyurmuştur ki: "Mürşid-i kâmil, mürîde, Allahü teâlânın yolunu gösteren zâttır. Hem şerîatı [dîn-i İslâmı, İslâmiyyeti] öğretir, hem de yol gösterir. Onun tasarrufu olmadıkça tâlip ilerleyemez."

224. mektupta da buyuruyor ki: "Mürşid-i kâmil; ahvâl ve makâmların her birini bilen ve müşâhedeleri, keşifleri, tecellîleri, ilhâmları ve rüyâ ta’bîrlerini tanıyan zât-ı âlîdir." [Bugün, bir mukaddime yapmış olduk; inşâallah, muhtelif asırların müceddidlerini, sizlere, öbür haftaki 2 makâlemizde arz edelim.]