04/11/2025 Salı Köşe yazarı O.Ü
Kadının yalnız seyahat etmesi
Sual: Müslüman bir hanım, yalnız başına dinen sefer mesafesinde olan bir yere gidebilir mi?
Cevap: Bu konuda Berîka
ve Hadîka kitaplarında deniyor ki:
“Hür kadının, zevci veya ebedî mahrem
akrabasından biri yanında bulunmadan, yalnız veya başka kadınlarla yahut akıl,
baliğ ve salih olmayan mahremi ile üç günlük yola gitmesi üç mezhebde haramdır.
Şâfii mezhebinde, kadınlar ile mahremsiz olarak, farz olan hacca gidebilir. Bir
veya iki erkeğin sefere gitmesi mekruhtur. Üç erkeğin gitmesi mekruh olmaz.
Dört erkeğin gitmesi ve içlerinden birini emir, başkan seçmeleri sünnettir.”
Hindiyyede, Tahtâvî, Dürr-ül-muhtâr ve
Dürr-ül-müntekâda deniyor ki:
“Kadın, mürâhık olan, yani büluğa yaklaşmış, oniki
yaşındaki mahremi ile sefere gidebilir.”
Oniki ve dokuz yaşlarını doldurup da, baliğ olmamış
çocuğa Mürâhık denir.
Kâdîhânda deniyor ki:
“Kadın, salih cemaat ile sefere gidebilir.” Bu iki
kavil, zaruret hâlinde caiz olur.
Sual: Erkek ve kız çocuklarının erginlik yaşına
girmesi ne zamandan itibaren başlar?
Cevap: Bu konuda
Mecellenin dokuzyüzseksen altıncı maddesinde deniyor ki:
“Sinn-i büluğun mebdei yani bülüğ çağının başlaması,
erkekte on iki ve kızda dokuz yaşları doldurmaktır. Müntehâsı yani sonu ise
ikisinin de onbeş yaştır. Onbeş yaşını ikmal edince, tamamlayınca bâliğ
sayılırlar.”
Sual: Namazda boğazı temizlemek namazı bozar mı?
Cevap: Boğazından,
özürsüz, öksürür gibi ses çıkarmak namazı bozar. Kendiliğinden olursa bozmaz.
Okumayı kolaylaştırmak için yapılırsa, zararı olmaz.
Sual: Bir şey hakkında kitaplarda bidat veya vacip
diye iki hüküm bildirilmiş ise, bu şeyi yapmamak mı gerekir?
Cevap: Bir şeyin vacib
veya bidat olmasında şüphe edilse, bu şeyi yapmak iyi olur. Bidat ile sünnet
arasında şüphe olsa, yapmamak lazım olur.
Sual: Namazda kaç rekat kıldığını şaşıran kimse nasıl
hareket eder?
Cevap: Bir kimse, kaç
rekat kıldığını unutsa, bu şaşırması, ilk olarak başına geldi ise, selam verip
namazı tekrar kılmalıdır. Şaşırmak âdeti ise, düşünüp, çok zan ettiğine göre
kılar. Kuvvetli zan edemezse, az kıldığını kabul ederek tamamlar.
Sual: Namazı kılıp kılmadığında şüphe eden kimse ne
yapmalıdır?
Cevap: Namazı kıldığında şühhe eden kimse, vakit
çıkmadı ise, tekrar kılar. Çıktı ise kılmaz.