20/11/2024 Çarşamba Köşe yazarı H.Y
Faiz almak ve vermek,haram kazanç yoludur
Faiz, ödünç vermekte, rehinde ve alışverişte olur. Fıkıh kitaplarında
faizin yetmişten fazla çeşidinin olduğu bildirilmektedir.
İslamiyet ve çalışma hayatı -9-
İslâmiyetin haram kıldığı kazanç yollarından biri de faizdir. Faiz,
paradan para kazanmaktır ve faizde zarar etmek yoktur. Ticaret, mal alım ve
satımıdır ve ticarette kâr ve zarar beraberdir. Allahü teâlâ ticareti helal,
faizi haram kılmıştır. Bakara sûresi 188. âyetinde meâlen buyuruldu ki: (Ey
mü’minler! Birbirinizin mallarını bâtıl yoldan yemeyiniz!) Bâtıl yol,
fâiz, kumar, gasb, sirkat, hîle, hıyânet, yalancı şahitlik, yalan yemîn ederek
aldatmaktır.
Dinimiz, faiz ile mal kazanmayı, para biriktirmeyi haram etmiştir. Faizin
azı da çoğu da haramdır, günahtır. Tefecilik yapmak ise daha büyük günahtır.
Bir dirhem (3,8 gram) gümüş değerinde faiz alıp yemek, zina etmekten daha büyük
günahtır. Faiz, alışveriş gibi değildir. Ticarette kâr etmek helal, faiz almak
veya vermek haramdır. Peygamber efendimiz buyurdu ki: (Karşılığında
bir menfaat şart koşulan her türlü borç almak ve vermek faizdir.) Ve
yine (Faiz alana da verene de lânet olsun!) buyurdu. [Müslim]
Faiz, ödünç vermekte, rehinde ve alışverişte olur. Fıkıh kitaplarında
faizin yetmişten fazla çeşidinin olduğu bildirilmektedir. Bunun için alışveriş
ve başka sözleşme yapacak kimselerin, hangi hâllerde faiz olduğunu iyice
öğrenmesi gerekir. Bu bilgileri öğrenmek farz-ı ayndır. Bilmeyen kimse
farkında olmadan faiz alıp verir, böylece büyük günaha girmiş olur. Haram
olduğunu bilmediği için tövbe etmez.
Allahü teâlâ, âyet-i kerimelerde buyuruyor ki:
(Ey îman edenler! Gerçek mü'minler iseniz Allah’tan korkun. Faizden, henüz
alınmamış olup da kalan kısmını bırakın, almayın. Böyle
yapmazsanız Allaha ve Peygamberine karşı harbe girmiş olduğunuzu bilin. Eğer
faize, tefeciliğe, tövbe ederseniz, ana mallarınız, sermâyeleriniz yine
sizindir. Bu suretle ne haksızlık yapmış, ne de haksızlığa uğratılmış
olmazsınız. [Bakara: 278-279]
(Faiz yiyen kimseler, kendisini şeytan çarpmış olan nasıl kalkarsa,
mezarlarından öylece kalkarlar. Bu hâlde olmaları, “alışveriş aynen faiz
gibidir” demeleri yüzündendir. Hâlbuki Allahü teâlâ, alışverişi helal ve faizi
haram kılmıştır. Bundan böyle kim kendisine, Rabbinden bir öğüt gelip faiz
yemekten sakınırsa, daha önceki faiz ona bağışlanır ve bundan sonra onun
işi, [yani affedilişi] Allah’a aittir. Kim de haram olan bu
faizi helal diye yemeye dönerse, işte onlar cehennemliktir. O ateşte sonsuz
olarak kalacaklardır.) [Bakara 275]
Sevgili Peygamberimiz de buyurdular ki:
(Hiçbir mal faizle artmaz ve hiçbir mal sadaka vermekle azalmaz.) [Müslim]
(Miraç gecesi, birtakım insanları bana gösterdiler. Onların karınları ev
gibiydi. İçleri yılan dolu olup, dışarıdan görünüyorlardı. Ey Cebrail! Bunlar
kimlerdir? dedim. Cebrail dedi ki: Faiz yiyenlerdir.) [İbni Mâce, Müsned]