Cemaatin, imama uymasının şartları
29/01/2026 Perşembe Köşe yazarı O.Ü
Sual: Cemaatle namaz kılarken, cemaatin imama uyabilmesi için belli şartlar var mıdır, varsa bunlar nelerdir?
Cevap: Fıkıh
kitaplarında, cemaatle namaz kılarken, imama uymanın doğru olması için, on şart
bildirilmektedir ki şunlardır:
1-Namaza dururken, tekbiri söylemeden önce, imama uymaya niyet
etmektir. İmamın kim olduğunu niyet etmek lazım değildir.
2-İmamın, kadınlara imam olmaya
niyet etmesi lazımdır. İmamın erkeklere imam olmaya niyet etmesi lazım
değildir. Fakat niyet ederse, kendisi cemaatin sevabına da kavuşur.
3-Cemaatin topuğu, imamın topuğunun gerisinde olmalıdır.
4-İmam ile cemaat,
aynı farz namazı kılmalıdır. Vaktin farzını kılmış olan kimse, tekrar imama
uyarsa, imam ile kıldığı nafile olur.
5-İmam ile cemaat arasında, kadın safı bulunmamalıdır. Kadınlar
bir saftan az olup arada perde varsa veya alçakta yahut yüksekte iseler caiz
olur.
6-İmamın kendisini görse, yahut sesini işitse, aradaki duvar,
imama uymaya mâni olmaz. Arada kayık geçecek nehir ve araba geçecek yol mâni
olur. Yolda veya nehirdeki köprüde iki saf imama uyunca, arkadakilerin de
namazı sahih olur.
7-İmama uymanın sahih olması için, imamın veya müezzinin sesini
işitmek yahut bunları görmek veya cemaatin hareketlerini görmek lazımdır.
İşitmeye, görmeye elverişli penceresi olmayan duvar arada olmamalıdır.
8-İmam hayvanda, cemaat yerde veya bunun tersi olmamalıdır.
9-İmam ile cemaat, yapışık olmayan iki gemide bulunmamalıdır.
10-Başka mezhebdeki imama uyan cemaatin, kendi mezheblerine göre
namazı bozan bir şeyin, imamda bulunduğunu bilmemesi lazımdır. Mesela, imamdan
kan akması veya başının dörtte birinden az miktarını mesh etmesi, hanefi
mezhebinde caiz olmadığından, böyle yaptığı bilinen bir Şafii imama uymak
âlimlerin çoğuna göre caiz olmaz. Bu kavil sahihtir. Şafii imamdan kan aktığı
görülse, sonra imam bir zaman kaybolup tekrar gelse, buna uyulur. Çünkü, o
zamanda abdest almış olabilir. Hüsn-i zan etmek iyidir.
Sual:
Su ile abdest almış olan, toprakla teyemmüm eden imama ve ayakta durabilen de
oturarak namaz kılan imama uyabilir mi?
Cevap: Abdest
alan, teyemmüm etmiş olana, ayakta kılan, oturarak kılana ve nafile kılan, farz
kılana uyabilir. Dinini bilen bir imam arayıp ona uymalıdır.
