18/08/2019 Pazar Köşe yazarı O.Ü

Kader, bir ilm-i mütekaddimdir

Kadere inanmayan, mümin değildir. Kaderin, iyisi, kötüsü, tatlısı, acısı, hep Allahü teâlâdandır. 

 

Sual: Kader, Allahü teâlânın olacakları önceden bilmesi midir yoksa, kullarına zorla yaptırması mıdır?

Cevap: Kaza ve kadere inanmak, imanın şartlarındandır. Kaza ve kader, zeki insanların en çok takıldığı bir bilgidir. Bu takıntılar, kaza ve kaderi iyi anlamamaktan ileri gelmektedir. Kaderin ne demek olduğu iyi anlaşılsa, hiç kimsenin şüphesi kalmaz ve imanları da kuvvetli olur.

Âlemlerin yaratanı, yarattığı ve yaratacağı şeylerin hepsini, ezelden ebede, zerreden Arş'a kadar hepsini, maddeleri, manaları, bir anda ve bir arada bilir. Her şeyi yaratmadan önce biliyordu. Her şeyin iki türlü varlığı olur. Biri ilimde varlık, ikincisi, hariçte, maddeli varlıktır. İmam-ı Gazâlî hazretleri bunu bir misal ile, şöyle anlatmıştır:

“Bir mühendis mimar, yapacağı bir binanın şeklini, her yerini, önce zihninde tasarlar. Sonra zihnindeki bu resmi, kâğıda çizer. Sonra bu planı, mimara ve ustalara verir. Bunlar da, bu plana göre, binayı yapar. Kâğıttaki plan, binanın, ilimdeki varlığı demektir ve zihinde tasavvur edilerek çizilen şeklidir. Buna, ilmi, zihni, hayali vücut isimleri verilir. Kereste, taş, tuğla ve harçtan yapılan bina da, hariçteki varlıktır. Mühendis mimarın zihninde tasavvur ettiği şekil, yani bu şekle olan bilgisi, binaya olan kaderidir.”

Kaza ve kader bilgisi karışık olduğundan, okuyanlarda, birtakım yanlış fikirler, evham ve hayaller hasıl olabilir. Bunun için, din büyükleri, kaza ve kaderi çeşitli şekilde anlatmışlardır. Böylece okuyan ve dinleyenler, sözlerin gelişine ve şekline göre, tariflerin birinden faydalanabilir ve şüpheye düşmekten kurtulurlar.

Kader, ileride yaratılacak şeyleri, Allahü teâlânın ezelde bilmesidir. Allahü teâlâ, her şeyi, kudreti ve ilmi ile yaratıyor. İşte kader, bu ilimdir. Kader, hiçbir şey yaratılmadan önce, Allahü teâlânın ilim sıfatının mahluklara olan bağlılığıdır. Kader bir ilm-i mütekaddimdir, cebr-i mütehakkim değildir. Allahü teâlânın sonsuz öncelerde bilmesidir, kullarına zorla yaptırması değildir.

Ehl-i sünnet vel-cemâat, kadere iman etmiş, kadere inanmak imanın şartıdır demiştir. Kadere inanmayan, mümin değildir dediler. Kaderin, iyisi, kötüsü, tatlısı, acısı, hep Allahü teâlâdandır. Çünkü kader, bildiği şeyleri yaratmak demektir.

 

29/06/2023 Perşembe Köşe yazarı V.T

Habîb-i Acemî hazretleri buyurdu ki: Kıyâmet günü Allahü teâlâ bana; "Ey Habîb! Şeytanın vesvesesinden uzak olarak, bir gün namaz kıldın mı?


Devamını okuyun...

28/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri zamanında bir vâli, Abdülbâki adında bir kimseyi, Bağdat'a vazifeli olarak göndermişti...


Devamını okuyun...

28/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı H.Y

Müslümana ve kâfire, daima güler yüz, tatlı dil göstermelidir. Kimse ile münakaşa etmemelidir. Münakaşa, dostluğu giderir...


Devamını okuyun...

28/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü

Erkeklerin kabir ziyaret etmeleri emrolundu, kadınların da kabir ziyaret etmelerine izin verildi...


Devamını okuyun...

28/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı V.T

"Rızâ hâlindeki kişinin dostluğuna inanmam, kızdırdığım bu kişinin gazab hâlindeki dostluğuna inanırım."


Devamını okuyun...

27/06/2023 Salı Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri, bir gün hacca gitmek üzere katırına binip çıktı Bağdat'tan...


Devamını okuyun...

27/06/2023 Salı Köşe yazarı O.Ü

 Her yıl, ramazan ayında ve Arefe gününde günahları affedildiği için Müslümanların sevindikleri, sürurlarının avdet ettiği, tekrar geldiği için Îyd denildi...


Devamını okuyun...

27/06/2023 Salı Köşe yazarı R.A

Birden çok kişiye vekâlet vermek sahîhtir. Bir işe vekîl olan iki kişiden biri, tek başına yetkili olamaz...


Devamını okuyun...

27/06/2023 Salı Köşe yazarı V.T

"Kötü huylu birinin bana arkadaş olmasından ziyâde, güzel huylu günahkâr birisinin arkadaş olmasını arzu ederim."


Devamını okuyun...

26/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı A.U

Bağdat'ta bir kişi, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretlerine düşmanlık besliyordu...


Devamını okuyun...

26/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü

Arefe günü Allahü teâlâ, Arafâtta vakfe yapan hacılardan razı olur ve meleklere karşı  övünerek...


Devamını okuyun...

26/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı R.A

Ramazân ayını takip eden Şevvâl ayının ilk üç gününe ve Arefe gününü takip eden Zilhiccenin 10-13. günlerine "îd" denilmiştir ki, Arapça olan bu kelime Türkçede “bayram” demektir...


Devamını okuyun...

26/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı V.T

Mahmûd bin Abdürrahmân hazretleri Osmanlılar zamânında Anadolu'da yaşayan evliyânın büyüklerindendir...


Devamını okuyun...

25/06/2023 Pazar Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri, Hindistan'dan Bağdat’a döndüğünde, halk tarafından coşkuyla karşılanmışsa da onu haset edenler de vardı...


Devamını okuyun...

25/06/2023 Pazar Köşe yazarı O.Ü

Hacıların sabah namazını kıldıktan sonra, topluca Mekke'den Minâ'ya doğru hareket ettikleri gündür...


Devamını okuyun...

25/06/2023 Pazar Köşe yazarı S.K

Rabbinin verdiği nimetleri günaha vasıta yaparsa şükretmiş olmaz, nankörlük etmiş olur...


Devamını okuyun...

25/06/2023 Pazar Köşe yazarı V.T

Son arkadaşların da sana mezar kapısında sırtlarını döndüler...


Devamını okuyun...

24/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı A.D

Şemdinli'de dünyaya gelen asil, temiz ve şerefli bir aileye mensup olan Abdullah Şemdînî, küçük yaşta ilim tahsiline yöneldi...


Devamını okuyun...

24/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid hazretleri Bağdat'a döndüğünde âlimler gelip edeple diz çöktüler önünde...


Devamını okuyun...

24/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı O.Ü

Hayvan soğumaya başlamadan, yani çırpınması durmadan ensesini de kesmek mekruhtur...


Devamını okuyun...

24/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı V.T

Çocuğu cömertliğe alıştırmalı, mal ve mülkü gözünden düşürmelidir. Çünkü para ve mal sevgisinin zararı, zehirden çoktur...


Devamını okuyun...

23/06/2023 Cuma Köşe yazarı A.D

Allahü teâlânın aslanı idi. Çeşitli hadis-i şeriflerde methedildi... Evliyanın büyüğü, Vilayet yolunun reisidir...


Devamını okuyun...

23/06/2023 Cuma Köşe yazarı A.U

“Aman efendim, ne olur gitmeyin!” diye dil döküp yalvarmışlardı bu büyük velî zâta...


Devamını okuyun...

23/06/2023 Cuma Köşe yazarı O.Ü

"Bildirilen üç günden önce veya sonra kesilen hayvan, kurban olmaz!"


Devamını okuyun...

23/06/2023 Cuma Köşe yazarı V.T

Bir gün Fudayl hazretleri; "İnsanlar, doğruluk ve helâl rızıktan daha fazîletli bir şey ile süslenmemiştir" buyurdu...


Devamını okuyun...

22/06/2023 Perşembe Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid hazretleri, hocası Abdullah-ı Dehlevî hazretlerinin himmetiyle yetişip kemâle gelmişti...


Devamını okuyun...

22/06/2023 Perşembe Köşe yazarı O.Ü

Her hafta saç, sakal ve bıyık tıraş etmek, tırnak kesmek, koltuk, kasık temizlemek sünnettir...


Devamını okuyun...

22/06/2023 Perşembe Köşe yazarı S.A

Üzüntülerimizin azalması için, en büyük ilaç, kadere iman etmektir. Biz Rabbimizden razı olursak o da bizden razı olur...


Devamını okuyun...

22/06/2023 Perşembe Köşe yazarı V.T

"Maddî arzuları tatmin peşinde olma! Yoksa, arzu ateşi daha çok alevlenir!"


Devamını okuyun...

21/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri, Bağdat'tan çıkıp bir senede Delhi'ye vardı...


Devamını okuyun...

21/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı H.Y

Dünyada en kıymetli şey, Müslüman, sâlih (iyi, temiz), Allahü teâlânın ve mahlukların haklarını bilen ve gözeten komşudur...


Devamını okuyun...

21/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü

Kurban edilecek hayvanları, fakirlere veya hayır, yardım cemiyetlerine, kurumlarına diri olarak sadaka vermek kurban olmaz...


Devamını okuyun...

21/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı V.T

Ebû İsmail Sülemî hazretleri hadîs âlimlerindendir. 280 (m. 893) senesinde vefât etti...


Devamını okuyun...

20/06/2023 Salı Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid hazretlerine, Mekke'de bir velî zât “Senin işin Hindistan'da hallolur” demişti...


Devamını okuyun...

20/06/2023 Salı Köşe yazarı O.Ü

Vekalet; bir kimsenin, bir işi yapmak için, başkasını kendi yerine koyması, başkasına iş havalesi yapması demektir...


Devamını okuyun...

20/06/2023 Salı Köşe yazarı R.A

Eğitimde işin esâsı, hem kendisine faydalı, hem de âilesine, milletine, vatanına ve devletine, İslâm âlemine, hattâ bütün insanlığa faydalı birer unsur meydâna getirmektir...


Devamını okuyun...

20/06/2023 Salı Köşe yazarı V.T

Muhammed bin Hasen İsterâbâdî hazretleri fıkıh, hadîs ve tefsîr âlimidir. 311 (m. 924)’de İran’da İsterâbâd’da doğdu...


Devamını okuyun...

19/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı A.U

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri, çok büyük bir velî idi.Yirmi bir yaşında âlim oldu...


Devamını okuyun...

19/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü

Kurban edilmek istenenin hazret-i İshak olduğu, Yahudilerin ellerinde bulunan uydurma Tevratta bildirilmektedir...


Devamını okuyun...

19/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı R.A

Cenâb-ı Hak, dünyâya gönderdiği 1. şahıstan itibâren beşeriyeti, muallimsiz, mürşidsiz, rehbersiz, kılavuzsuz, öndersiz, “muktedâ-bih”siz, “rol-model”siz bırakmamıştır....


Devamını okuyun...

19/06/2023 Pazartesi Köşe yazarı V.T

Tulumcuzâde Abdurrahmân Efendi Otuzdördüncü Osmanlı Şeyhülislâmıdır. 1003 (m. 1597)’de İstanbul’da doğdu...


Devamını okuyun...

18/06/2023 Pazar Köşe yazarı A.U

Şems-i Tebrîzî hazretleri Konya’ya gelince, Hazret-i Mevlânâ onu görüp âşık oldu...


Devamını okuyun...

18/06/2023 Pazar Köşe yazarı O.Ü

Zilhicce, hac ibadetini yaptığımız ve kurban kestiğimiz aydır ve diğer mübarek aylar gibi bunun da fazileti çok büyüktür...


Devamını okuyun...

18/06/2023 Pazar Köşe yazarı S.K

Tövbe ve istiğfar etmek, insanın işlediği günahlarına pişmanlık duyması, Allahü teâlâdan af dilemesi, bağışlanmasını istemesidir...


Devamını okuyun...

18/06/2023 Pazar Köşe yazarı V.T

Ferîdüddîn Genc-i Şeker hazretleri Çeştiyye evliyâsının büyüklerindendir. 1174 (H.569) yılında Hindistan'da Delhi'de dünyâya geldi...


Devamını okuyun...

17/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı A.D

Mevlâna Hâlid-i Bağdâdî "rahmetullahi teâlâ aleyh" asrının müceddidi idi. Silsile-i aliyyenin yirmi dokuzuncusudur...


Devamını okuyun...

17/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı A.U

Şâbân-ı Velî devrinde biri, diğerine beş yüz akçe borçlu idi...


Devamını okuyun...

17/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı O.Ü

Konu ile alakalı olarak  İbni Âbidînde deniyor ki: “Ramazan-ı şerifin birinci gününü anlamakta takvimlere güvenilmemelidir, buyurdular...


Devamını okuyun...

17/06/2023 Cumartesi Köşe yazarı V.T

Ya’lâ bin Mürre rivâyet eder: “Ya’lâ, Resûlullah efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem)  ile bir kabir yanına geldi...


Devamını okuyun...

16/06/2023 Cuma Köşe yazarı A.D

Gencin birisi, bir köye gidiyormuş. O köyün yolu da bir vâdiden geçiyormuş. O vâdiden geçmek için de, sadece bir asma köprü varmış...


Devamını okuyun...

16/06/2023 Cuma Köşe yazarı A.U

Evliyânın büyüklerinden Hamîd-i Aksarâyî hazretleri, bir gün fırından çıkarken Emîr Sultân hazretleriyle karşılaştı kapıda...


Devamını okuyun...

16/06/2023 Cuma Köşe yazarı O.Ü

Bir kimse kurbanlık hayvanı satın alınırken; “Bayram günü kesmesi vacip olan kurbanımı almaya” diye niyet etmelidir...


Devamını okuyun...

16/06/2023 Cuma Köşe yazarı V.T

Şeyh Sinân Efendi Osmanlı velîlerindendir. Şimdi Yunanistan’da bulunan Fere'de doğdu. Küçük yaştan îtibâren ilim tahsîline başladı...


Devamını okuyun...

15/06/2023 Perşembe Köşe yazarı A.U

Evliyânın büyüklerinden Hamîd-i Aksarâyî hazretleri (rahmetullahi aleyh), bir gün bir talebesini çağırıp...


Devamını okuyun...

15/06/2023 Perşembe Köşe yazarı O.Ü

Akika, çocuk nimetine karşılık, Allahü teâlâya şükretmek niyeti ile hayvan kesmektir...


Devamını okuyun...

15/06/2023 Perşembe Köşe yazarı S.A

Dinimiz orta yolu emretmiş, aşırılıkları yasaklamıştır. Müslümanın aşırı kızgınlık göstermesi uygun olmadığı gibi korkak olması da uygun değildir...

Devamını okuyun...

15/06/2023 Perşembe Köşe yazarı V.T

Ferec bin Abdullah hazretleri evliyânın büyüklerindendir. Mîlâdî on dördüncü yüzyıl başlarında Yemen'in Cünd şehrinde vefât etti...


Devamını okuyun...

14/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı A.U

Yıldırım Bayezid Hân Niğbolu Seferinden dönünce, Bursa’da Ulucâmi’yi inşâ ettirdi...


Devamını okuyun...

14/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı H.Y

Her Müslümanın, bilhassa yeni evlilerin, Müslüman mahallesinde, Ehl-i sünnet îtikadında olan ve haramlardan sakınan...


Devamını okuyun...

14/06/2023 Çarşamba Köşe yazarı O.Ü

Boynuzu kırık veya boynuzsuz, uyuz, burulmuş olan hayvanı kurban etmek caizdir...


Devamını okuyun...