23/09/2019 Pazartesi Köşe yazarı O.Ü
Kadınlar cenâzede bulunmaz!..
Cenâzede yüksek sesle tekbîr, tehlîl, ilâhîler okumak bidat ve günâhtır.
Ebû Bekr Haffâf hazretleri hadîs ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimidir. 495 (m.
1101)’de Bağdad’da doğdu. 543 (m. 1148)’de vefât etti. Bir dersinde buyurdu ki:
Cenâze taşımakta önce ön tarafta, meyyitin sağ tarafı, sağ omuza alınıp, on
adım taşınır. Sonra, arka sağ bacak tarafı sağ omuzda, on adım taşınır. Sonra
meyyitin sol tarafına, yani arkadan bakıldığına göre, tabutun sağ tarafına
geçip, sol omuzda, on adım önde, on adım arkada taşınır. Hepsi kırk adım eder.
Hadîs-i şerîfde buyuruldu ki: (Cenâzeyi kırk adım taşıyanın kırk büyük günâhı
afv olur.) Cenâze taşındğını gören Müslümânlar, bir cenâze görünce, gidip hiç
olmazsa kırk adım taşımalı ve biraz arkasından yürümeli, rûhuna Fâtiha ve düâ
okumalıdır. Cenâzeyi görünce, olduğu yerde ona karşı dikilip
beklemek tahrîmen mekrûhtur. Cenâzeyi taşıdıktan sonra, arkasından
yürümelidir. Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem”, Sa’d bin Mu’âzın
“radıyallahü anh” cenâzesini taşıdı. Ne büyük bahtiyârlık!
Cenâzeyi (Beynel’amûdeyn) taşımak, yani sedye gibi,
biri önde, biri arkada olmak mekrûhtur. (Terbî’) şeklinde,
yani omuzda, kolundan el ile tutarak dört kişinin taşıması sünnettir.
Omuz, kolu altına geçirilmez. Tabutun kolu el ile tutulup omuz üstüne alınır.
Cenâzeyi sırtta ve hayvân üstünde taşımak câiz değildir. Süt çocuğunu ve birâz
büyüğünü, bir kişi iki eli üzerinde götürür. Bu kişi, hayvân üzerinde de
olabilir. Büyük çocuklar, tabut ile götürülür.
Cenâzeyi, meyyiti sarsmayacak kadar, hızlı götürmelidir. Cemâat çok olsun
diye Cuma namâzından sonraya bırakmak mekrûhtur. Cenâzeyi gömerken, Cuma
namâzını kaçırmak tehlikesi olursa, bu zamân cenâze namâzı, Cuma namâzından sonraya
bırakılabilir. Bayram namâzı cenâze namâzından önce, hâzır olan cenâzenin
namâzı da bayram hutbesinden önce kılınır. Musallâda cenâze namâzı için
bekleyenler, cenâze yere konmadan önce ayağa kalkmazlar. Musallâda oturanlar,
cenâze gelince, ayağa kalkmamalıdır. Cenâzede bulunanlar, arkasında ve ona
yakın yürümelidir.
Cenâzede bulunmak sünnet-i müekkededir. Şâfi’î mezhebinde cenâzenin önünde
gidilir. Kadınlar cenâzede bulunmaz. Sessiz götürülür. Yüksek sesle tekbîr,
tehlîl, ilâhîler okumak bid’at ve günâhtır. Cenâzenin ön ve yan taraflarında
yürümek câiz ise de, arkasında gitmek dahâ iyidir.