Bidat, dini değiştirmektir!
08/04/2026 Çarşanba Köşe yazarı O.Ü
Sual: İman edileceklerde ve ibadetlerde yapılacak olan yenilik ve ilaveler, dinin emrini değiştirmek mi demektir?
Cevap: Bidat,
âdette ve dinde olmak üzere ikiye ayrılır. Bidat deyince, dinde bidat
anlaşılır. Dinde bidat de, itikatta veya ibadette olur. İtikattaki bidatlerin
hepsi seyyiedir. İbadette bidat ise, Seyyie ve Hasene olarak
ikiye ayrılır.
Bidat-i seyyie, itikatta olan fakat küfre sebep olmayan ve
ibadette olup İslamiyete yardımcı olmayan bidatlerdir. İtikatta bidat, küfre
sebep olursa, ilhad, dinsizlik olur.
Bidat-i hasene, İslamiyete yardımcı olan yeniliklerdir. Bidat-i
hasene de, müstehab veya vacib kısımlarına ayrılır. Minare, müstehab olan
bidat-i hasenedir. Çünkü, müezzinin, ezanı, yükseğe çıkıp okuması sünnettir.
Minare, bu sünnete yardım etmektedir.
Ezanı, insanın tabii sesinin üstünde fazla sesle okumak sünnet
değildir, mekruhtur. Bunun için ezanı hoparlör denilen aletle okumak, sünnete
değil, mekruha yardımcı olmaktadır. Bunun için, hoparlör kullanmak, bidat-i
seyyie olmakta ve minareye çıkıp okumak sünnetine mâni olmaktadır.
Ezan sesinin her tarafa ulaştırılması emrolunmadı. Yalnız kendi
mahallesine duyuracak kadar bağırması emrolundu. Müslümanların her mahallede
mescit yapması, her mescidde müezzinlerin yüksek yere çıkarak ayrı ayrı ezan
okumaları emrolundu. Bir yerde okunan ezanın her mahalleden işitilmesi için,
müezzinlerin hoparlörle okumaları veya bir yerde okunan ezanın her mesciddeki
hoparlörlerle her mahallede işitilmesi, bidat-i seyyie olur, çirkin bidat olur.
Allahü Teâlâ;
(Din
kemâle geldi. İbadetlerin nasıl yapılacağı bildirildi. Noksan bir şey
bırakılmadı) buyurdu.
Selef-i salihin, bin seneden beri, emrolunduğu gibi ezan
okudular ve namaz kıldılar. Bunların yaptıklarını beğenmeyip veya noksan görüp,
hoparlörle ezan okumaya ve hoparlörle namaz kılmaya kalkışmak çirkin bidat
olur. Hadis-i şerifler, çirkin bidat işleyenlerin hiçbir ibadetlerinin kabul
olmayacağını, bunların Cehenneme gideceklerini bildirmektedir.
Bidat-i hasene olan yeniliklere izin verilmiş, hatta
emrolunmuştur. Âdette bidat işlemek, dalalet değildir, yapmamak evla olur.
İhtiyaçtan fazla yüksek bina yapmak, doyuncaya kadar yemek, kahve, çay içmek
âdette bidattır.
